Phí affiliate có thể trở thành nguồn thu lớn nhất của các sàn thương mại điện tử

"Cỗ máy" tạo doanh thu trên sàn thương mại điện tử

Nếu vài năm trước, quảng cáo là nguồn thu chủ lực của các sàn thương mại điện tử thì hiện nay, tiếp thị liên kết (Affiliate) đang nổi lên như một mảnh ghép ngày càng quan trọng trong hệ sinh thái bán hàng.

Sự thay đổi này gắn liền với quá trình dịch chuyển hành vi mua sắm. Người tiêu dùng không còn chỉ tìm kiếm sản phẩm bằng từ khóa mà ngày càng quyết định mua hàng sau khi xem video ngắn, livestream hoặc các bài đánh giá từ KOL, KOC và nhà sáng tạo nội dung.

Điều đó khiến affiliate từ một công cụ hỗ trợ bán hàng trở thành mắt xích quan trọng trong hành trình mua sắm trực tuyến.

Theo nghiên cứu "TikTok Commerce 2025" do Ecomobi công bố, khoảng 60% doanh thu của nhiều nhà bán trên TikTok Shop đến từ affiliate, tương đương quy mô khoảng 300 triệu USD. Con số này cho thấy, tại một số ngành hàng, affiliate không còn là kênh bổ trợ mà đã trở thành động lực tăng trưởng chính.

Không chỉ TikTok Shop, Shopee cũng liên tục mở rộng hệ sinh thái tiếp thị liên kết. Sau Facebook và YouTube, nền tảng này tiếp tục hợp tác với Meta để triển khai chương trình Shopee Affiliate trên Instagram. Trong khi đó, Lazada cũng vừa gia nhập chương trình đối tác tiếp thị liên kết của Meta, cho phép nhà sáng tạo gắn trực tiếp sản phẩm trên Facebook và sắp tới là Instagram.

Việc cả ba nền tảng lớn cùng đầu tư mạnh cho affiliate cho thấy đây không còn là xu hướng ngắn hạn mà đang trở thành chiến trường cạnh tranh mới của thương mại điện tử.

Các sàn ngày càng coi trọng affiliate

Điểm hấp dẫn nhất của mô hình affiliate nằm ở hiệu quả.

Khác với quảng cáo truyền thống, nơi doanh nghiệp phải chi tiền trước để tiếp cận người dùng mà chưa chắc tạo ra đơn hàng, affiliate hoạt động theo nguyên tắc chỉ trả hoa hồng khi giao dịch thành công.

Điều này giúp người bán giảm rủi ro, trong khi nền tảng có thêm một lực lượng bán hàng khổng lồ mà không cần trực tiếp tuyển dụng.

Hàng triệu nhà sáng tạo nội dung, từ những KOC sở hữu vài nghìn người theo dõi đến các influencer lớn đều có thể trở thành "đại lý bán hàng" trên môi trường số.

Theo Ecomobi, những nhà sáng tạo có dưới 50.000 người theo dõi lại đạt tỷ lệ tương tác cao nhất, khoảng 30,1% khi chia sẻ liên kết affiliate. Lợi thế của nhóm này không nằm ở quy mô cộng đồng mà ở mức độ tin cậy với người theo dõi.

Đối với các sàn thương mại điện tử, affiliate còn mang lại lợi ích lớn hơn ở khả năng kéo lưu lượng truy cập từ bên ngoài.

Shopee kết nối với Facebook, Instagram và YouTube.

Lazada mở rộng hợp tác với Meta.

TikTok Shop tận dụng ngay hệ sinh thái TikTok để biến video và livestream thành kênh bán hàng.

Thay vì chờ người dùng mở ứng dụng để tìm kiếm sản phẩm, các nền tảng đang đưa hàng hóa xuất hiện ở nơi người dùng dành nhiều thời gian nhất.

Đó cũng là lý do social commerce ngày càng phát triển nhanh. Theo Lazada, thương mại qua video hiện đóng góp khoảng 25% tổng giá trị giao dịch thương mại điện tử tại Đông Nam Á, trong khi khoảng 82% người tiêu dùng từng mua hàng theo gợi ý của nhà sáng tạo nội dung.

Affiliate có thể trở thành "mỏ vàng" mới

Dù vai trò ngày càng lớn, rất khó để khẳng định phí affiliate sẽ trở thành nguồn thu lớn nhất của các sàn thương mại điện tử.

Thực tế, doanh thu của các nền tảng hiện vẫn đến từ nhiều nguồn khác nhau như phí cố định, phí hoa hồng, quảng cáo, dịch vụ logistics, thanh toán và các chương trình dành cho người bán.

Tuy nhiên, affiliate đang tạo ra tác động vượt xa giá trị của một khoản phí.

Khi doanh số đến từ affiliate tăng, các nhà bán thường phải đầu tư thêm cho hoa hồng, quảng cáo, livestream và các chiến dịch nội dung để cạnh tranh với đối thủ. Điều này đồng thời kéo theo nhu cầu sử dụng nhiều dịch vụ khác của nền tảng, từ quảng cáo tìm kiếm, quảng cáo hiển thị đến các công cụ phân tích dữ liệu.

Nói cách khác, affiliate không chỉ trực tiếp tạo doanh thu mà còn thúc đẩy nhiều nguồn thu khác cùng tăng trưởng.

Đây là lý do các sàn liên tục mở rộng mạng lưới nhà sáng tạo, nâng cấp công cụ quản lý chiến dịch và hợp tác với các nền tảng mạng xã hội lớn.

Trong bối cảnh hành vi mua sắm chuyển dần từ tìm kiếm sang khám phá nội dung, vai trò của affiliate nhiều khả năng sẽ còn tiếp tục gia tăng.

Tuy vậy, mô hình này cũng đặt ra không ít thách thức. Khi ngày càng nhiều nhà bán cạnh tranh bằng hoa hồng cao, chi phí bán hàng có thể tăng mạnh. Nếu không kiểm soát hiệu quả, doanh nghiệp dễ rơi vào tình trạng doanh thu tăng nhưng lợi nhuận giảm.

Với các sàn thương mại điện tử, bài toán không chỉ là phát triển cộng đồng affiliate đông đảo, mà còn phải xây dựng hệ sinh thái đủ minh bạch, kiểm soát tốt chất lượng nội dung và tạo ra giá trị thực cho người tiêu dùng.

Có thể nói, affiliate đang dần trở thành một trong những động lực tăng trưởng quan trọng nhất của thương mại điện tử. Dù chưa chắc sẽ vượt qua các nguồn thu truyền thống trong ngắn hạn, nhưng với xu hướng bùng nổ của video ngắn, livestream và kinh tế nhà sáng tạo, đây nhiều khả năng sẽ là lĩnh vực được các nền tảng đầu tư mạnh nhất trong những năm tới.