Ninh Bình sẽ xây dựng đô thị di sản thiên niên kỷ như thế nào?

Công nghiệp tiếp tục dẫn dắt đà tăng trưởng của Ninh Bình

Trong 6 tháng đầu năm 2026, tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh Ninh Bình tăng 11,44%, cao hơn kịch bản đề ra là 11,38%. Với kết quả này, Ninh Bình đứng đầu vùng Đồng bằng sông Hồng và thứ hai trong 34 tỉnh, thành phố trên cả nước về tốc độ tăng trưởng.

Cơ cấu tăng trưởng tiếp tục chuyển dịch theo hướng công nghiệp và dịch vụ. Khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 2,61%; công nghiệp - xây dựng tăng 16,52%; dịch vụ tăng 9,8%.

Công nghiệp giữ vai trò động lực chính khi chỉ số sản xuất toàn ngành tăng 27,26%. Đây là nền tảng để tỉnh tiếp tục mở rộng các khu công nghiệp, tăng liên kết chuỗi sản xuất và phát triển những ngành có giá trị gia tăng cao.

Hoạt động thương mại, dịch vụ và du lịch cũng duy trì đà tăng. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 21,4%; kim ngạch xuất khẩu tăng 52,3%, hoàn thành 53,3% kế hoạch năm.

Trong nửa đầu năm, Ninh Bình đón khoảng 17,6 triệu lượt khách, tăng 23,3%. Doanh thu du lịch đạt 17.960 tỷ đồng, tăng 21,75%.

Quy mô khách và doanh thu tạo thêm dư địa để tỉnh phát triển công nghiệp văn hóa, kinh tế di sản, kinh tế ban đêm, du lịch sinh thái, tôn giáo, chăm sóc sức khỏe và nghỉ dưỡng cao cấp. Tuy nhiên, việc tăng số lượng khách cần đi cùng với kéo dài thời gian lưu trú, nâng mức chi tiêu và giảm áp lực lên môi trường tại các khu di sản.

Các chỉ số cải cách hành chính tiếp tục nằm trong nhóm tương đối cao. Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh thuộc nhóm 18 địa phương dẫn đầu, chỉ số cải cách hành chính đứng thứ tư cả nước và thứ ba trong 6 tỉnh vùng Đồng bằng sông Hồng.

Chỉ số hài lòng của người dân đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước đứng thứ 18 trong 34 tỉnh, thành phố. Tỷ lệ nghèo đa chiều giảm còn 3,1%, tỷ lệ hộ cận nghèo còn khoảng 2%.

Bên cạnh những kết quả tích cực, một số chỉ tiêu vẫn thấp hơn yêu cầu. Thu ngân sách nhà nước đạt hơn 34.636 tỷ đồng, tương đương 49,44% dự toán Thủ tướng Chính phủ giao, thấp hơn mức bình quân chung của cả nước.

Tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công đạt 24,7%, trong khi bình quân cả nước là 35,5%. Cơ cấu tăng trưởng giữa các khu vực chưa đồng đều, mức đóng góp của nông, lâm nghiệp và thủy sản còn thấp.

Mở rộng không gian di sản và hạ tầng chiến lược

Theo định hướng điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, Ninh Bình sẽ chuẩn bị xây dựng Đề án trở thành thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2030 với đặc trưng đô thị di sản thiên niên kỷ.

Mô hình phát triển được đặt trên sự kết hợp giữa đô thị hóa, bảo tồn di sản, công nghiệp, du lịch, kinh tế biển và hệ thống hạ tầng liên vùng.

Tỉnh được yêu cầu tập trung nguồn lực phát triển các trục giao thông huyết mạch, kết nối các khu vực đô thị trung tâm với những khu du lịch trọng điểm, đồng thời tăng khả năng liên kết với các địa phương trong vùng Đồng bằng sông Hồng.

Một số hướng đầu tư lớn được đề cập gồm đường sắt tốc độ cao, cảng biển nước sâu gắn với đô thị biển và cảng du lịch, các khu kinh tế trọng điểm, kinh tế biển và hạ tầng số.

Không gian di sản cũng được định hướng mở rộng theo các trục liên kết Tràng An - Bái Đính - Tam Chúc và Hoa Lư - Phủ Dầy - Đền Trần - Phát Diệm - Xuân Thủy.

Tỉnh đồng thời được yêu cầu đa dạng hóa sản phẩm cho từng nhóm khách, phát triển du lịch gắn với bảo vệ môi trường và nâng khả năng đóng góp của dịch vụ vào tăng trưởng kinh tế.

Trong lĩnh vực công nghiệp, Ninh Bình sẽ tăng liên kết với các cực tăng trưởng và địa phương sản xuất trong vùng theo mô hình cụm ngành, chuỗi giá trị.

Sự bổ trợ giữa khu vực công nghiệp phía Bắc, trung tâm và ven biển được kỳ vọng giúp mở rộng chuỗi cung ứng, nâng sức cạnh tranh và hạn chế tình trạng phát triển phân tán.

Cùng với các dự án hạ tầng, tỉnh cần tiếp tục tháo gỡ khó khăn trong vận hành chính quyền địa phương 2 cấp. Việc phân cấp, phân quyền phải gắn với nguồn lực, biên chế và khối lượng công việc thực tế, đồng thời xác định rõ trách nhiệm cá nhân.

Đây là điều kiện quan trọng khi quy mô địa bàn và dân số Ninh Bình đã mở rộng sau quá trình hợp nhất, trong khi yêu cầu quản lý giữa khu vực đô thị, nông thôn, ven biển, công nghiệp và vùng di sản có nhiều khác biệt.

Xây dựng đô thị thông minh từ dữ liệu và dịch vụ công

Nền tảng số đang được Ninh Bình xác định là một phần trong lộ trình hình thành thành phố trực thuộc Trung ương.

Hiện tỉnh cung cấp 2.007 dịch vụ công trực tuyến, trong đó toàn bộ thủ tục đủ điều kiện đã được thực hiện trực tuyến toàn trình. Các thủ tục thuộc phạm vi cấp tỉnh có thể được tiếp nhận không phụ thuộc địa giới hành chính.

Tỷ lệ hồ sơ trực tuyến phát sinh thực tế đạt 94,2%, tăng so với mức 92,3% của năm 2025. Hệ thống giải quyết thủ tục hành chính của tỉnh đã kết nối với khoảng 30 hệ thống và phần mềm chuyên ngành của các bộ, ngành.

Ninh Bình cũng đang vận hành thử nghiệm Bản đồ số hành chính. Các xã, phường tiếp tục cập nhật địa giới, địa danh và các trường dữ liệu liên quan nhằm hình thành nguồn thông tin thống nhất.

Trên nền tảng các cơ sở dữ liệu dùng chung, tỉnh đang chuẩn bị mở rộng hoạt động của Trung tâm Điều hành thông minh, ứng dụng Ninh Bình-S và các hệ thống giám sát giao thông, môi trường, y tế, giáo dục, an ninh trật tự và quản lý đô thị.

Mô hình này phù hợp với đặc điểm của Ninh Bình khi địa bàn cùng lúc có các đô thị trung tâm, khu vực nông thôn, vùng ven biển, khu công nghiệp và những không gian di sản cần cơ chế quản lý riêng.

Trong lĩnh vực sản xuất, tỉnh đặt mục tiêu phủ sóng 5G chất lượng cao tại toàn bộ khu, cụm công nghiệp đang hoạt động và thí điểm internet vạn vật tại ít nhất một khu vực sản xuất.

Hệ thống cảm biến có thể được sử dụng để giám sát nước thải, khí thải, tiếng ồn, mức tiêu thụ năng lượng, kiểm soát ra vào, phòng cháy và cảnh báo sự cố.

Những ứng dụng này vừa giúp cơ quan quản lý theo dõi các chỉ tiêu môi trường, vừa hỗ trợ doanh nghiệp kiểm soát hoạt động nhà máy và giảm rủi ro vận hành.

Để tiến tới mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, Ninh Bình sẽ phải chuyển định hướng đô thị thông minh thành những kết quả cụ thể: dữ liệu đầy đủ hơn, thủ tục được xử lý nhanh hơn, giao thông và môi trường được giám sát sát hơn, người dân tiếp cận dịch vụ thuận lợi hơn.