Ninh Bình hình thành hệ thống đô thị đa cực, đa trung tâm
Theo định hướng phát triển đến năm 2030, Ninh Bình đặt mục tiêu trở thành đô thị loại I, đô thị trung tâm quốc gia mang đặc trưng đô thị di sản thiên niên kỷ và thành phố sáng tạo có thương hiệu trong khu vực, quốc tế.

Địa phương đồng thời hướng tới vai trò thành phố du lịch quốc tế, trung tâm chuyên ngành về công nghiệp văn hóa, giải trí của vùng và cả nước. Quá trình phát triển đô thị được gắn với việc bảo tồn di sản, mở rộng không gian du lịch, dịch vụ và hình thành các khu vực công nghiệp, logistics mới.
Trong giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh dự kiến phát triển hệ thống gồm 42 khu vực đô thị, chia thành hai cấp. Trong đó có 6 khu vực đô thị loại II và 36 khu vực đô thị loại III.
Các đô thị được tổ chức theo hướng đa cực, đa trung tâm và phân vùng chức năng, thay vì tập trung toàn bộ hoạt động hành chính, kinh tế và dịch vụ vào một khu vực.
Trung tâm hành chính - chính trị mới của tỉnh dự kiến được xây dựng tại khu vực đô thị Hoa Lư mở rộng, phù hợp với định hướng phát triển không gian và nhu cầu mở rộng đô thị trong giai đoạn mới.
Ở khu vực ven biển, tỉnh định hướng hình thành chuỗi đô thị - công nghiệp - dịch vụ gắn với các khu kinh tế, cảng biển, trung tâm du lịch và công nghiệp chế biến trên hành lang Quảng Ninh - Hải Phòng - Hưng Yên - Ninh Bình.
Cùng với đó, Ninh Bình sẽ tập trung đầu tư các chuỗi đô thị dọc theo những trục kinh tế động lực, đóng vai trò kết nối, hậu cần và hỗ trợ sản xuất. Một trong những định hướng dài hạn là nghiên cứu hình thành mô hình đô thị sân bay, gắn phát triển giao thông với thương mại, logistics và dịch vụ.
Sáu khu vực đô thị loại II dự kiến gồm đô thị Hoa Lư, Tam Điệp, Nam Định, Phủ Lý, Duy Tiên và Kim Bảng.
Bên cạnh các đô thị loại II, 36 khu vực đô thị loại III sẽ được hình thành, phát triển hoặc nâng cấp từ những xã hiện hữu theo tiêu chuẩn khu vực phát triển đô thị mới.
Khoảng 62 xã được định hướng phát triển thành phường
Trong giai đoạn 2030 - 2050, Ninh Bình tiếp tục hoàn thiện các tiêu chí đô thị loại I. Hệ thống đô thị trực thuộc dự kiến gồm 7 khu vực đô thị loại II và 35 khu vực đô thị loại III.
Ngoài 6 khu vực đô thị loại II của giai đoạn trước, khu vực đô thị Ninh Cơ dự kiến được nâng hạng từ đô thị loại III lên đô thị loại II.
Song song với quá trình phát triển đô thị, phương án tổ chức đơn vị hành chính cấp xã cũng được định hướng lại. Theo quy hoạch, toàn tỉnh dự kiến có 129 đơn vị hành chính cấp xã, gồm khoảng 94 phường và 35 xã.
Trong số 94 phường dự kiến, 32 phường hiện hữu được giữ nguyên. Khoảng 62 xã hiện nay được định hướng phát triển thành phường khi đáp ứng đầy đủ các tiêu chí về dân số, cơ cấu lao động, thu nhập, hạ tầng, cảnh quan và trình độ phát triển đô thị.
Danh sách các địa phương được định hướng lên phường trải rộng trên địa bàn tỉnh, gồm Phong Doanh, Ý Yên, Yên Đồng, Hải Tiến, Hải Quang, Hải Hậu, Hải Hưng, Giao Ninh, Giao Bình, Giao Hưng, Giao Phúc, Giao Hòa, Giao Thủy, Hải Xuân và Hải Thịnh.
Một số địa phương khác nằm trong định hướng này gồm Rạng Đông, Gia Viễn, Gia Vân, Gia Trấn, Đại Hoàng, Kim Sơn, Quang Thiện, Phát Diệm, Lai Thành, Yên Khánh, Khánh Nhạc, Nghĩa Hưng, Quang Hưng, Liêm Hà, Thanh Bình, Bình Lục, Vĩnh Trụ, Nhân Hà và Nam Lý.
Việc chuyển từ xã thành phường không chỉ là thay đổi tên gọi đơn vị hành chính. Các địa phương phải đáp ứng đồng thời nhiều yêu cầu về tỷ lệ lao động phi nông nghiệp, thu nhập bình quân, tỷ lệ hộ nghèo, mật độ dân số, hệ thống giao thông, cấp thoát nước, chiếu sáng, thu gom chất thải và các công trình dịch vụ công cộng.
Gia Viễn, Vĩnh Trụ xây dựng lộ trình lên phường
Tại xã Gia Viễn, địa phương đặt mục tiêu trở thành phường vào năm 2027 theo định hướng đô thị du lịch kiểu mẫu, xanh, thông minh, hiện đại và gắn với bản sắc địa phương.
Cấp ủy và chính quyền xã đã ban hành nghị quyết chuyên đề, xây dựng kế hoạch tập trung nguồn lực để hoàn thành những tiêu chí còn thiếu. Trong năm 2026, địa phương ưu tiên nâng thu nhập bình quân đầu người và tiếp tục giảm tỷ lệ hộ nghèo.
Theo ông Phạm Anh Tú, Trưởng phòng Kinh tế xã Gia Viễn, địa phương phấn đấu đưa thu nhập bình quân đầu người năm 2026 lên khoảng 82 - 85 triệu đồng, đồng thời giảm tỷ lệ hộ nghèo còn khoảng 1,3%.
Đến năm 2027, xã đặt mục tiêu thu nhập bình quân đạt 90 - 95 triệu đồng/người, cao hơn mức bình quân chung của tỉnh. Tỷ lệ hộ nghèo dự kiến giảm xuống dưới 1,22%, qua đó góp phần hoàn thành nhóm tiêu chí phục vụ việc thành lập phường.
Cùng với các chỉ tiêu về thu nhập và hộ nghèo, Gia Viễn sẽ phải tiếp tục hoàn thiện hạ tầng giao thông, cảnh quan, dịch vụ công cộng và các điều kiện phục vụ phát triển du lịch.
Tại xã Vĩnh Trụ, sau khi quy hoạch chung đô thị Bình Lục - Vĩnh Trụ được cấp có thẩm quyền phê duyệt, địa phương đã xây dựng kế hoạch phấn đấu trở thành phường trước năm 2028.
Qua rà soát, xã xác định những tiêu chí và chỉ tiêu chưa đạt để xây dựng lộ trình đầu tư theo từng giai đoạn. Trọng tâm là hoàn thiện hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và các công trình có khả năng tạo động lực phát triển đô thị.
Theo ông Nguyễn Ngọc Khánh, Phó Chủ tịch UBND xã Vĩnh Trụ, địa phương sẽ huy động, quản lý và sử dụng hiệu quả các nguồn lực đầu tư, đồng thời tăng cường thu hút vốn xã hội tham gia phát triển hạ tầng.
Nguồn lực dự kiến được ưu tiên cho những công trình, dự án trọng điểm có tính lan tỏa, góp phần cải thiện kết nối, mở rộng không gian đô thị và tạo nền tảng để Vĩnh Trụ hoàn thành các tiêu chí thành lập phường trước năm 2028.
Ý kiến bạn đọc (0)