Thứ bảy, 29/8/2026
Cơ hội ghi danh trên bản đồ du lịch nông thôn thế giới
Một điểm du lịch cộng đồng của Việt Nam đang đứng trước cơ hội được vinh danh trên bản đồ du lịch quốc tế khi làng du lịch cộng đồng Hữu Liên, tỉnh Lạng Sơn, được lựa chọn hoàn thiện hồ sơ tham gia Giải thưởng “Best Tourism Villages 2026”, hay Làng Du lịch tốt nhất năm 2026.
Hữu Liên là một trong 5 đại diện của Việt Nam được lựa chọn trong đợt này. Nếu vượt qua quá trình đánh giá và được công nhận, ngôi làng sẽ nối dài danh sách những điểm du lịch cộng đồng Việt Nam được Tổ chức Du lịch Liên Hợp Quốc ghi nhận.
Theo thể lệ năm 2026, mỗi quốc gia thành viên của UN Tourism được đề cử tối đa 8 làng tham gia chương trình.
Giải thưởng “Best Tourism Villages” được UN Tourism khởi xướng từ năm 2021, hướng tới việc tôn vinh những ngôi làng nông thôn biết khai thác du lịch như một động lực phát triển nhưng vẫn bảo tồn được văn hóa, cảnh quan, đa dạng sinh học và lối sống bản địa.
Các địa phương tham gia được xem xét dựa trên 9 nhóm tiêu chí, trong đó có tài nguyên văn hóa và thiên nhiên, khả năng phát triển kinh tế, bảo tồn môi trường, quản trị điểm đến, hạ tầng, an toàn, giáo dục, y tế và xây dựng chuỗi giá trị du lịch.
Không chỉ là một giải thưởng mang tính quảng bá, chương trình còn hướng tới mục tiêu thúc đẩy phát triển nông thôn, tạo sinh kế cho người dân và đóng góp vào việc thực hiện các Mục tiêu Phát triển bền vững của Liên Hợp Quốc.
Việc Hữu Liên được lựa chọn hoàn thiện hồ sơ cho thấy tiềm năng của địa phương trong phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn thiên nhiên và văn hóa bản địa.
Ngôi làng nằm giữa những dãy núi đá vôi, thảo nguyên xanh cùng hệ thống rừng đặc dụng rộng lớn, tạo nên cảnh quan khác biệt so với nhiều điểm du lịch miền núi phía Bắc.
Theo Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh Lạng Sơn, rừng đặc dụng Hữu Liên có diện tích tự nhiên khoảng 8.900ha, ghi nhận 776 loài thực vật và 409 loài động vật.
Trong số này có nhiều loài quý hiếm thuộc Sách đỏ, cho thấy giá trị lớn về bảo tồn đa dạng sinh học của khu vực.
Không gian tự nhiên của Hữu Liên được tạo nên bởi sự kết hợp giữa núi đá vôi, rừng, hồ nước, hang động và các thung lũng cỏ rộng lớn.
Nổi bật trong số đó là hồ Nong Dùng, hệ thống suối tự nhiên cùng những cánh đồng cỏ nằm lọt giữa các dãy núi.
Vào mùa nước cạn, những thảm cỏ xanh trải rộng giữa thung lũng, đàn gia súc thong thả kiếm ăn dưới chân núi, tạo nên khung cảnh bình yên và khoáng đạt.
Chính vẻ đẹp này khiến Hữu Liên được nhiều người yêu du lịch gọi bằng cái tên “Mông Cổ thu nhỏ” của Việt Nam. Cảnh quan nơi đây không mang vẻ tráng lệ của những khu nghỉ dưỡng hiện đại mà hấp dẫn bằng sự nguyên sơ, yên tĩnh và nhịp sống gắn liền với thiên nhiên.
Phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn bản sắc
Bên cạnh tài nguyên thiên nhiên, Hữu Liên còn gây ấn tượng nhờ hệ thống giá trị văn hóa truyền thống được cộng đồng địa phương gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Nơi đây là không gian sinh sống của đồng bào các dân tộc, trong đó nổi bật là văn hóa của người Tày với những ngôi nhà sàn truyền thống, làn điệu hát then, tiếng đàn tính và nhiều lễ hội dân gian.
Những ngôi nhà sàn nằm nép mình dưới chân núi hoặc bên các cánh đồng tạo nên diện mạo đặc trưng của làng quê miền núi Đông Bắc.
Kiến trúc nhà ở không chỉ phản ánh cách thích nghi với điều kiện tự nhiên mà còn là không gian diễn ra các hoạt động sinh hoạt, tín ngưỡng và gắn kết cộng đồng.
Hát then và đàn tính tiếp tục được duy trì trong đời sống văn hóa của người dân. Đây không chỉ là loại hình diễn xướng dân gian mà còn gắn với các nghi lễ, phong tục và đời sống tinh thần của cộng đồng bản địa.
Bên cạnh đó, người dân Hữu Liên vẫn lưu giữ nhiều nghề thủ công, phương thức sản xuất và món ăn truyền thống. Ẩm thực địa phương sử dụng nguồn nguyên liệu tại chỗ, phản ánh nét đặc trưng của vùng núi Lạng Sơn và tạo thêm trải nghiệm cho du khách khi lưu trú tại làng.
Mô hình du lịch cộng đồng tại Hữu Liên được xây dựng theo hướng người dân trực tiếp tham gia cung cấp dịch vụ. Các hộ gia đình có thể cải tạo nhà ở thành điểm lưu trú, phục vụ món ăn địa phương, hướng dẫn du khách khám phá cảnh quan hoặc tổ chức các hoạt động tìm hiểu văn hóa. Cách làm này giúp giá trị từ du lịch được giữ lại trong cộng đồng, tạo thêm việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân.
Quan trọng hơn, khi văn hóa trở thành một phần của sản phẩm du lịch, cộng đồng có thêm động lực duy trì kiến trúc nhà sàn, các làn điệu dân gian, nghề thủ công và lễ hội truyền thống.
Du khách đến Hữu Liên có thể trải nghiệm nhiều hoạt động gắn với thiên nhiên như đi bộ giữa thảo nguyên, khám phá hang động, chèo bè trên hồ, cắm trại hoặc tìm hiểu hệ sinh thái rừng.
Không gian rộng, ít công trình xây dựng cùng cảnh quan núi đá vôi đặc trưng giúp nơi đây phù hợp với xu hướng du lịch xanh, du lịch chậm và nghỉ dưỡng gần gũi thiên nhiên.
Tuy nhiên, việc phát triển du lịch cũng đặt ra yêu cầu bảo vệ hệ sinh thái, kiểm soát rác thải và hạn chế những tác động tiêu cực tới cảnh quan.
Với một khu vực có đa dạng sinh học cao như Hữu Liên, hoạt động du lịch cần được tổ chức dựa trên sức chứa của điểm đến và gắn chặt với mục tiêu bảo tồn.
Trước Hữu Liên, Việt Nam đã có 5 làng được trao danh hiệu “Best Tourism Villages”. Danh sách gồm Thái Hải của Thái Nguyên được công nhận năm 2022, Tân Hóa của Quảng Trị năm 2023, làng rau Trà Quế của Đà Nẵng năm 2024, cùng Lô Lô Chải của Tuyên Quang và làng du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn của Lạng Sơn vào năm 2025.
Các điểm đến này được đánh giá cao nhờ khả năng kết hợp giữa bảo tồn di sản, phát triển kinh tế địa phương và nâng cao chất lượng sống cho cộng đồng.
Mỗi ngôi làng mang một bản sắc riêng, nhưng đều có điểm chung là đặt người dân vào vị trí trung tâm của quá trình phát triển du lịch.
Nếu được vinh danh trong năm 2026, Hữu Liên sẽ trở thành thêm một đại diện tiêu biểu cho mô hình du lịch nông thôn bền vững của Việt Nam.
Danh hiệu quốc tế không chỉ giúp địa phương gia tăng mức độ nhận diện mà còn mở ra cơ hội thu hút đầu tư, nâng cao chất lượng dịch vụ và tiếp cận thêm các thị trường khách quốc tế. Tuy nhiên, giá trị lớn nhất vẫn nằm ở khả năng biến du lịch thành động lực để gìn giữ rừng, cảnh quan và bản sắc văn hóa.
Với thảo nguyên xanh, hồ nước nằm giữa núi đá vôi, hệ sinh thái phong phú cùng không gian văn hóa đặc sắc, Hữu Liên đang sở hữu nhiều lợi thế để trở thành một điểm đến tiêu biểu của du lịch cộng đồng vùng Đông Bắc.
Việc được lựa chọn hoàn thiện hồ sơ tham gia Giải thưởng Làng Du lịch tốt nhất 2026 vì thế không chỉ là cơ hội quảng bá một ngôi làng, mà còn cho thấy hướng đi của du lịch Việt Nam trong việc kết hợp khai thác tài nguyên với bảo tồn và phát triển bền vững.
Ý kiến bạn đọc (0)