Ngôi làng có hơn 400 nhà sàn cùng quay về một hướng, được UN Tourism vinh danh "Làng du lịch tốt nhất"

Hơn 400 nhà sàn cùng quay về một hướng giữa thung lũng Bắc Sơn

Nằm tại xã Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn, làng du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn là một trong những điểm đến nổi bật của vùng Đông Bắc. Ngôi làng có diện tích khoảng 17 km², nằm trong Khu di tích quốc gia đặc biệt Khởi nghĩa Bắc Sơn và Vùng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn, cách Hà Nội khoảng 180 km, tương đương 3,5-4 giờ di chuyển bằng ô tô.

Được hình thành và đưa vào khai thác du lịch cộng đồng từ năm 2010, Quỳnh Sơn gây ấn tượng với khung cảnh thung lũng xanh mướt, những dãy núi đá vôi bao quanh cùng cánh đồng Bắc Sơn trải rộng theo mùa.

Điểm đặc biệt làm nên bản sắc của ngôi làng chính là hơn 400 ngôi nhà sàn truyền thống của người Tày được xây dựng theo kiến trúc gần như đồng nhất. Tất cả đều có lưng tựa núi, mái lợp ngói âm dương và cùng quay cửa chính về hướng Nam, hướng ra cánh đồng rộng lớn phía trước.

Sự thống nhất trong kiến trúc không chỉ tạo nên cảnh quan đặc trưng mà còn phản ánh quan niệm phong thủy, kinh nghiệm sinh sống lâu đời của đồng bào Tày trong việc lựa chọn hướng nhà để đón ánh sáng, tránh gió lạnh và thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp.

Ngày nay, nhiều ngôi nhà sàn đã được cải tạo thành homestay nhưng vẫn giữ gần như nguyên vẹn kiến trúc truyền thống, mang đến cho du khách cơ hội trải nghiệm không gian sinh hoạt đặc trưng của người Tày.

Đến Quỳnh Sơn, du khách có thể cùng người dân gói bánh chưng đen, làm nông, dệt vải, hái quýt, chèo bè tre hoặc thưởng thức những làn điệu hát Then, tiếng đàn Tính - những giá trị văn hóa đã trở thành biểu tượng của cộng đồng người Tày.

Một trải nghiệm khác được nhiều du khách yêu thích là tham quan các lò sản xuất ngói âm dương truyền thống. Người dân vẫn duy trì phương pháp làm ngói thủ công từ khâu chọn đất, tạo khuôn đến nung ngói, góp phần gìn giữ nghề truyền thống gắn liền với kiến trúc của cả bản làng.

Ngoài không gian văn hóa, Quỳnh Sơn còn là điểm xuất phát để chinh phục đỉnh Nà Lay cao khoảng 600 m. Từ đây, du khách có thể ngắm toàn cảnh thung lũng Bắc Sơn với những cánh đồng thay đổi màu sắc theo từng mùa, đặc biệt đẹp từ tháng 7 đến tháng 10 khi lúa chín vàng.

Ẩm thực địa phương cũng là điểm nhấn với nhiều món ăn mang đậm hương vị vùng cao như bánh chưng đen, xôi cẩm, khâu nhục, lạp xưởng, vịt quay, lợn quay và nhiều đặc sản truyền thống khác.

Được UN Tourism công nhận là "Làng du lịch tốt nhất năm 2025"

Năm 2025, làng du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn trở thành một trong hai đại diện của Việt Nam được UN Tourism (Tổ chức Du lịch Liên Hợp Quốc) trao danh hiệu "Best Tourism Villages 2025" (Làng du lịch tốt nhất năm 2025).

Đây là sáng kiến toàn cầu nhằm tôn vinh những điểm đến nông thôn có khả năng bảo tồn hiệu quả tài nguyên thiên nhiên, giá trị văn hóa và phát triển du lịch theo hướng bền vững, phù hợp với các Mục tiêu phát triển bền vững (SDGs) của Liên Hợp Quốc.

Theo định hướng phát triển của tỉnh Lạng Sơn, Quỳnh Sơn được xây dựng theo mô hình du lịch xanh với nhiều giải pháp đồng bộ như bảo tồn kiến trúc truyền thống, hạn chế rác thải nhựa, cải thiện hạ tầng, bảo vệ môi trường và kiểm soát lượng khách phù hợp nhằm giữ gìn cảnh quan tự nhiên.

Song song với đó, người dân địa phương được đào tạo kỹ năng làm du lịch, quản lý homestay, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm, phòng cháy chữa cháy và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường.

Các hoạt động trải nghiệm văn hóa, nghề thủ công, lưu trú nhà sàn và ẩm thực bản địa cũng được đầu tư phát triển, giúp tạo thêm việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân nhưng vẫn giữ được bản sắc vốn có của cộng đồng người Tày.

Địa phương đồng thời đẩy mạnh quảng bá hình ảnh Quỳnh Sơn trên các nền tảng số thông qua video, hình ảnh và các chương trình trải nghiệm thực tế, góp phần đưa ngôi làng đến gần hơn với du khách trong và ngoài nước.

Việc được UN Tourism vinh danh không chỉ ghi nhận những nỗ lực của cộng đồng địa phương trong bảo tồn văn hóa và phát triển du lịch bền vững, mà còn đưa Quỳnh Sơn trở thành một trong những mô hình tiêu biểu của du lịch cộng đồng Việt Nam, góp phần quảng bá hình ảnh vùng đất Bắc Sơn nói riêng và du lịch nông thôn Việt Nam nói chung trên bản đồ du lịch thế giới.