Giá hàng trên sàn thương mại điện tử tăng cao, vì sao người tiêu dùng vẫn sẵn sàng chi tiền?

Giá trị đơn hàng tăng, thương mại điện tử bước sang giai đoạn mới

Sau nhiều năm phát triển nhờ các chương trình giảm giá mạnh, miễn phí vận chuyển và cuộc đua trợ giá giữa các nền tảng, thương mại điện tử Việt Nam đang chứng kiến sự thay đổi rõ rệt trong động lực tăng trưởng.

Theo số liệu từ nền tảng phân tích dữ liệu Metric, tốc độ tăng của tổng giá trị giao dịch (GMV) trên bốn sàn thương mại điện tử lớn hiện cao hơn đáng kể so với tốc độ tăng sản lượng hàng hóa bán ra. Riêng trong quý IV/2025, mức tăng GMV cao gấp khoảng 10 lần mức tăng về số lượng sản phẩm tiêu thụ.

Diễn biến này cho thấy thị trường không còn tăng trưởng chủ yếu nhờ bán được nhiều sản phẩm hơn mà đang tạo ra giá trị lớn hơn trên mỗi đơn hàng.

Tính toán từ dữ liệu của Metric cho thấy giá trị trung bình của một sản phẩm bán trên sàn đã tăng khoảng 25,8% chỉ trong vòng một năm, từ gần 104.000 đồng ở quý II/2025 lên hơn 130.000 đồng trong quý I/2026.

Sự thay đổi này phản ánh xu hướng tiêu dùng mới. Thay vì ưu tiên sản phẩm có giá thấp nhất, nhiều người mua sẵn sàng lựa chọn hàng chính hãng, thương hiệu uy tín hoặc sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng để đổi lấy sự an tâm khi sử dụng.

Theo ông Nguyễn Thanh Hưng, thành viên Hội đồng Tư vấn Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam, việc giá bán trên các sàn tăng là kết quả của nhiều yếu tố cộng hưởng. Chi phí nguyên liệu, nhân công, logistics, bao bì đều tăng, trong khi doanh nghiệp còn phải đầu tư nhiều hơn cho truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn chất lượng và đáp ứng các quy định pháp lý.

Đặc biệt, chi phí để bán được một sản phẩm trên sàn hiện cao hơn rất nhiều so với trước. Người bán không chỉ phải chi trả phí hoa hồng, phí thanh toán, phí dịch vụ mà còn đầu tư vào quảng cáo, livestream, tiếp thị liên kết và các chương trình khuyến mại để duy trì khả năng cạnh tranh.

Ở một số ngành hàng có mức cạnh tranh cao, tổng chi phí dành cho quảng cáo, hoa hồng, ưu đãi và các khoản liên quan đến nền tảng có thể chiếm tới khoảng 45% giá bán sản phẩm. Điều này khiến dư địa giảm giá ngày càng thu hẹp và buộc nhiều nhà bán phải điều chỉnh giá để bảo đảm lợi nhuận.

Người tiêu dùng không còn chỉ quan tâm đến giá rẻ

Điều đáng chú ý là giá bán tăng nhưng sức mua trên thương mại điện tử vẫn tiếp tục mở rộng.

Một trong những nguyên nhân quan trọng là người tiêu dùng ngày càng thay đổi tiêu chí lựa chọn sản phẩm. Giá thấp vẫn là yếu tố được cân nhắc nhưng không còn là yếu tố quyết định duy nhất.

Sau nhiều đợt tăng cường kiểm tra hàng giả, hàng nhái và siết chặt quản lý hoạt động thương mại điện tử, các nền tảng đã đầu tư nhiều hơn cho việc xác thực người bán, kiểm soát nguồn gốc sản phẩm và nâng cao cơ chế bảo vệ người mua.

Bên cạnh đó, trải nghiệm mua sắm trực tuyến cũng ngày càng được cải thiện. Chỉ với vài thao tác trên điện thoại, người dùng có thể tìm kiếm sản phẩm, so sánh giá giữa nhiều nhà bán, tham khảo hàng nghìn đánh giá, xem livestream giới thiệu sản phẩm và nhận hàng trong thời gian ngắn.

Ngay cả khi giá niêm yết tăng, người tiêu dùng vẫn có cơ hội mua được sản phẩm với mức giá hợp lý thông qua các chương trình ưu đãi định kỳ, mã giảm giá, hoàn xu hoặc các chiến dịch khuyến mại lớn của nền tảng.

Theo ThS. Nguyễn Quang Minh, Giám đốc chương trình ngành Thương mại điện tử, Trường Đại học Hoa Sen, người tiêu dùng hiện không chỉ trả tiền cho sản phẩm mà còn chi trả cho toàn bộ trải nghiệm mua sắm, bao gồm tốc độ giao hàng, chính sách đổi trả, khả năng truy xuất nguồn gốc và sự thuận tiện trong suốt quá trình giao dịch.

Điều đó cho thấy giá trị mà thương mại điện tử mang lại đã vượt ra ngoài câu chuyện "mua rẻ".

Cuộc cạnh tranh chuyển từ giá thấp sang giá trị

Sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng cũng kéo theo thay đổi trong chiến lược của các nền tảng và doanh nghiệp.

Nếu giai đoạn đầu, cuộc cạnh tranh chủ yếu xoay quanh voucher, miễn phí vận chuyển và các chương trình "flash sale" thì hiện nay trọng tâm đang chuyển sang chất lượng dịch vụ, uy tín thương hiệu và trải nghiệm khách hàng.

Đối với doanh nghiệp, bài toán không còn là giảm giá bằng mọi cách để tăng đơn hàng. Thay vào đó, các nhà bán phải đầu tư vào chuỗi cung ứng, kiểm soát chi phí, nâng cao chất lượng sản phẩm và xây dựng thương hiệu để tạo giá trị lâu dài.

Ở chiều ngược lại, người tiêu dùng cũng ngày càng mua sắm có chọn lọc hơn. Họ sẵn sàng chi nhiều tiền hơn nếu đổi lại là sản phẩm chính hãng, nguồn gốc rõ ràng, dịch vụ hậu mãi tốt và chính sách đổi trả minh bạch.

Sự chuyển dịch này cho thấy thương mại điện tử Việt Nam đang bước sang giai đoạn phát triển theo chiều sâu. Tăng trưởng của thị trường không còn phụ thuộc hoàn toàn vào các chương trình trợ giá hay cuộc đua giảm giá giữa các nền tảng, mà được thúc đẩy bởi niềm tin của người tiêu dùng và khả năng tạo ra giá trị thực cho khách hàng.

Trong bối cảnh đó, lợi thế cạnh tranh sẽ thuộc về những nền tảng và doanh nghiệp có khả năng cân bằng giữa chất lượng sản phẩm, hiệu quả vận hành và trải nghiệm mua sắm. Giá rẻ vẫn là một yếu tố quan trọng nhưng sẽ không còn là "vũ khí" duy nhất quyết định thành công của thương mại điện tử trong giai đoạn phát triển mới.