Thế giới đang bước vào một siêu chu kỳ kinh tế mới mang tên Trí tuệ Nhân tạo (AI). Không chỉ dừng lại ở một bước tiến công nghệ thuần túy, AI đang định hình lại cấu trúc vĩ mô, tái tạo chuỗi cung ứng và làm thay đổi hoàn toàn dòng chảy vốn toàn cầu. Sự bứt phá này đang tạo ra những tác động phân hóa sâu sắc lên thị trường chứng khoán, buộc nhà đầu tư phải có một lăng kính phân tích hoàn toàn mới.

Từ câu chuyện AI đang làm thay đổi trật tự kinh tế toàn cầu, câu hỏi đặt ra là thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ chịu tác động ra sao và đâu là nhóm ngành có thể hưởng lợi trong chu kỳ mới này. Tạp chí điện tử Kinh tế Chứng khoán Việt Nam đã có cuộc phỏng vấn ông Phan Duy Thành - Chuyên gia của Trung tâm Phân tích Chứng khoán DSC, nhằm giúp nhà đầu tư có cái nhìn rõ hơn về xu hướng dịch chuyển dòng vốn, cơ hội đầu tư cũng như những rủi ro cần lưu ý khi làn sóng AI ngày càng lan rộng.

Phóng viên (PV): Thưa ông, hiện nay, thế giới đang nhắc rất nhiều đến Trí tuệ Nhân tạo (AI) không chỉ như một công nghệ mới mà là một "siêu chu kỳ kinh tế". Góc nhìn của DSC về sự chuyển dịch này và dòng chảy vốn toàn cầu hiện đang diễn ra như thế nào?

Ông Phan Duy Thành: Dưới lăng kính của DSC, AI hiện nay đã vượt xa khỏi giới hạn của một bước tiến công nghệ thuần túy, thậm chí nó đang định hình lại cấu trúc vĩ mô, tái tạo chuỗi cung ứng và thay đổi hoàn toàn dòng chảy vốn toàn cầu.

Lộ trình tiến hóa của AI đang diễn ra với tốc độ vượt xa mọi dự phóng. Chúng tôi đánh giá giai đoạn 2026 - 2027 là cột mốc chuyển giao then chốt, khi các mô hình "AI tổng quát yếu" sẽ tiến tới đóng gói trọn vẹn các tác vụ từ đầu đến cuối (end-to-end). Xa hơn, giới chuyên gia kỳ vọng AI tổng quát (AGI) sẽ thành hình vào năm 2033, và đến năm 2047 có tới 50% xác suất AI sẽ tự động hóa vượt trội hơn con người trên mọi tác vụ.

Chính sự tiến hóa thần tốc này đang kích hoạt một cuộc "chạy đua vũ trang" về vốn chưa từng có. Chi phí đầu tư (CAPEX) của 5 gã khổng lồ công nghệ lớn nhất thế giới đã áp sát mốc 400 tỷ USD. Dòng tiền của doanh nghiệp toàn cầu đang đổ dồn vào AI với tốc độ giải ngân thực tế lên tới 64%, bỏ xa mức dự phóng 22% ban đầu.

PV: Với sự bùng nổ đầu tư mạnh mẽ như vậy, theo ông liệu có rào cản nào có thể cản bước hay làm chậm lại tiến trình phát triển của AI không?

Ông Phan Duy Thành: Có một rào cản vật lý khổng lồ mà cuộc đua này đang vấp phải: Hạ tầng năng lượng. Các trung tâm dữ liệu (Data Center) phục vụ huấn luyện AI đang "ngốn" một lượng điện năng khổng lồ.

Theo dữ liệu mà chúng tôi cập nhật từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), lượng điện tiêu thụ cho các trung tâm dữ liệu toàn cầu dự báo sẽ tăng gấp đôi, chạm mức 945 TWh vào năm 2030. Bài toán cung cấp điện năng ổn định lúc này không còn là vấn đề dân sinh thuần túy nữa, mà đã chính thức trở thành lợi thế cạnh tranh cốt lõi cấp quốc gia để thu hút dòng vốn công nghệ toàn cầu.

Đặc biệt, các tập đoàn công nghệ lớn toàn cầu đều bị ràng buộc bởi các cam kết phát triển bền vững (ESG), nguồn điện không chỉ cần dồi dào, liên tục mà còn phải là năng lượng sạch. Quốc gia nào giải quyết được bài toán hạ tầng lưới điện và cung cấp đủ nguồn năng lượng xanh, quốc gia đó sẽ nắm giữ "chìa khóa vàng" để thu hút dòng vốn FDI công nghệ khổng lồ.

PV: Vậy sự bùng nổ công nghệ và bài toán năng lượng này đang tác động ra sao đến thị trường chứng khoán, đặc biệt là tại Việt Nam, thưa ông?

Ông Phan Duy Thành: Vấn đề này, theo tôi sẽ tác động đến thị trường chứng khoán rất mạnh mẽ nhưng khắt khe và có sự phân hóa sâu sắc. Dù dòng tiền trên toàn cầu đổ vào AI rất lớn, nhưng tỷ lệ dự án triển khai thành công thực tế chỉ vỏn vẹn ở mức 5%. Hệ quả là "dòng tiền thông minh" không lan tỏa đồng đều mà co cụm vào một nhóm nhỏ các doanh nghiệp dẫn dắt.

Riêng tại thị trường Việt Nam, câu chuyện AI đang tác động trực tiếp nhất đến nhóm ngành hạ tầng và năng lượng. Khi các tập đoàn đa quốc gia ráo riết tìm địa điểm đặt Data Center tại Đông Nam Á, Việt Nam có cơ hội thu hút lượng FDI khổng lồ nếu đáp ứng được nguồn cung năng lượng sạch.

Chính vì vậy, Quy hoạch điện 8 (QHĐ 8) đang trở thành "kim chỉ nam" định hướng dòng tiền. Với mục tiêu sản lượng điện dự kiến 327,7 tỷ kWh, hàng trăm tỷ USD sẽ được huy động. Dòng tiền trên sàn chứng khoán đang định giá lại nhóm cổ phiếu xây lắp điện, năng lượng tái tạo và điện khí (LNG). Đặc biệt, dòng vốn đầu cơ ngắn hạn đang nhường chỗ cho dòng vốn đầu tư giá trị, hướng thẳng tới các doanh nghiệp có năng lực cốt lõi, sở hữu dự án trọng điểm và nền tảng tài chính mạnh.

PV: Đứng trước một thị trường phức tạp và phân hóa khắt khe như vậy, ông có thể chia sẻ về định hướng chiến lược của Chứng khoán DSC là gì để có thể hỗ trợ tốt nhất cho các nhà đầu tư?

Ông Phan Duy Thành: DSC thấu hiểu rằng các định chế tài chính bắt buộc phải chuyển mình. Chiến lược tiên phong của chúng tôi là trực tiếp đưa AI vào lõi hoạt động phân tích và tư vấn chuyên sâu. Chúng tôi ứng dụng các mô hình máy học (machine learning) để "tiêu hóa" và phân tích chéo dữ liệu mỗi ngày: từ biến số vĩ mô, chính sách kinh tế đến báo cáo tài chính và dữ liệu giao dịch thời gian thực.

Sự can thiệp của AI giúp các chuyên gia DSC loại bỏ hoàn toàn yếu tố cảm tính, bóc tách nhanh rủi ro tiềm ẩn và đưa ra dự báo xu hướng cũng như điểm giải ngân tối ưu nhất. Không chỉ dừng ở tư vấn, AI còn giúp chúng tôi cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng. DSC đang từng bước chuyển hóa từ một công ty môi giới truyền thống thành một nhà quản lý tài sản công nghệ cao và hướng tới bảo vệ thành quả cho nhà đầu tư trong kỷ nguyên số hóa.

PV: Xin cảm ơn những chia sẻ rất chi tiết của ông!