UBCKNN lấy ý kiến thông tư mới về trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ

Sáng 28/7, tại Quảng Ninh, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) phối hợp với Hiệp hội Thị trường Trái phiếu Việt Nam (VBMA) tổ chức hội nghị lấy ý kiến đối với dự thảo Thông tư thay thế Thông tư số 30/2023/TT-BTC và Thông tư số 76/2024/TT-BTC.

Hội nghị có sự tham dự của đại diện Bộ Tài chính, UBCKNN, Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX), Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX), VBMA, cùng các tổ chức phát hành và thành viên thị trường.

Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Hoàng Dương, Phó Chủ tịch UBCKNN cho biết, Nghị định số 200/2026/NĐ-CP được Chính phủ ban hành ngày 5/6/2026 nhằm tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý đối với thị trường trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ. Nghị định vừa tạo điều kiện cho doanh nghiệp huy động vốn qua kênh trái phiếu, vừa tăng cường yêu cầu về minh bạch thông tin và kỷ luật thị trường.

Trên cơ sở đó, UBCKNN đã rà soát các quy định hiện hành để xây dựng Thông tư hướng dẫn mới. Dự thảo kế thừa những quy định còn phù hợp, đồng thời sửa đổi các nội dung chưa thống nhất với Nghị định 200 và bổ sung quy định nhằm xử lý những vướng mắc phát sinh trong thực tiễn.

Sau khi được ban hành, Thông tư mới sẽ thay thế Thông tư số 30/2023/TT-BTC và Thông tư số 76/2024/TT-BTC.

Theo lãnh đạo UBCKNN, việc hoàn thiện khung pháp lý lần này hướng tới cân bằng hai mục tiêu: nâng cao tính minh bạch, kỷ luật thị trường và tạo điều kiện để doanh nghiệp huy động vốn hợp pháp, hiệu quả. Cùng với đó, các quy định mới cũng nhằm bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư, nâng cao chất lượng hàng hóa trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ.

Đến nay, Ban soạn thảo đã nhận được ý kiến của 36 cơ quan, tổ chức. Trong đó, 26 đơn vị thống nhất với dự thảo, 10 đơn vị góp ý đối với một số nội dung cụ thể. Đây sẽ là cơ sở để UBCKNN tiếp tục hoàn thiện dự thảo trước khi trình Bộ Tài chính ban hành.

Bổ sung quy định về giao dịch, thanh toán trái phiếu và công bố thông tin

Tại hội nghị, đại diện UBCKNN đã giới thiệu những điểm mới của dự thảo Thông tư. Phiên thảo luận tập trung vào các nội dung như giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ, công bố thông tin, xử lý giao dịch lỗi, tiêu chí xác định trường hợp tạm thời mất khả năng thanh toán và phân loại nhà đầu tư.

Một trong những nhóm nội dung quan trọng của dự thảo là quy định về đăng ký, lưu ký và chuyển quyền sở hữu trái phiếu. Dự thảo kế thừa các quy định tại Thông tư 30/2023/TT-BTC, đồng thời sửa đổi, bổ sung để thống nhất với Nghị định 200 và cập nhật các căn cứ pháp lý mới.

Đối với tổ chức giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ, dự thảo hướng dẫn việc đăng ký giao dịch, điều chỉnh số lượng trái phiếu đăng ký giao dịch, hủy đăng ký giao dịch tại Sở Giao dịch Chứng khoán. Đồng thời, dự thảo cũng quy định về tổ chức giao dịch, trách nhiệm và chế độ báo cáo của thành viên giao dịch.

Ở khâu thanh toán, dự thảo bổ sung quy định về các tổ chức tham gia hệ thống thanh toán, quy trình thanh toán giao dịch, xử lý lỗi sau giao dịch và xử lý trường hợp mất khả năng thanh toán tiền giao dịch. Đây là nhóm nội dung được thị trường quan tâm trong bối cảnh trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ đã được đưa vào giao dịch tập trung, đòi hỏi cơ chế vận hành rõ ràng hơn giữa các chủ thể tham gia.

Về công bố thông tin của doanh nghiệp phát hành, dự thảo tiếp tục kế thừa các quy định tại Thông tư 76/2024/TT-BTC về công bố thông tin trước đợt phát hành, công bố thông tin định kỳ và bất thường. Đồng thời, dự thảo bổ sung các biểu mẫu mới theo Nghị định 200 và điều chỉnh một số mẫu biểu nhằm tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp trong quá trình thực hiện nghĩa vụ công bố thông tin.

Mở rộng trách nhiệm báo cáo và chia sẻ dữ liệu

Bên cạnh nhóm quy định về giao dịch và công bố thông tin, dự thảo Thông tư cũng bổ sung chế độ báo cáo đối với các tổ chức liên quan trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ.

Các chủ thể thuộc diện báo cáo gồm tổ chức tư vấn hồ sơ chào bán, đại diện người sở hữu trái phiếu, tổ chức đấu thầu, bảo lãnh, đại lý phát hành, Sở Giao dịch Chứng khoán, Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam (VSDC), cùng tổ chức đăng ký, lưu ký trái phiếu. Việc bổ sung trách nhiệm báo cáo nhằm bảo đảm phù hợp với Nghị định 200, đồng thời tăng cường khả năng giám sát của cơ quan quản lý đối với các mắt xích tham gia thị trường.

Một điểm mới khác là chế độ thông báo của UBND cấp tỉnh. Theo dự thảo, UBND cấp tỉnh sẽ gửi báo cáo định kỳ hằng năm cho Bộ Tài chính về tình hình phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ, kết quả thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm đối với các doanh nghiệp phát hành không phải công ty đại chúng, công ty chứng khoán hoặc công ty quản lý quỹ có trụ sở trên địa bàn.

Dự thảo cũng quy định cơ chế chia sẻ dữ liệu về trái phiếu doanh nghiệp từ Chuyên trang thông tin về trái phiếu doanh nghiệp tại Sở Giao dịch Chứng khoán tới UBND cấp tỉnh và UBCKNN. Đây là nội dung nhằm phục vụ công tác quản lý, giám sát, đặc biệt trong bối cảnh thị trường trái phiếu riêng lẻ có nhiều chủ thể phát hành không phải công ty đại chúng.

Đáng chú ý, dự thảo Thông tư không quy định thêm thủ tục hành chính mới. Theo UBCKNN, định hướng này nhằm bảo đảm tính khả thi, hạn chế phát sinh chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và các chủ thể tham gia thị trường.

Các ý kiến tại hội nghị đã được UBCKNN ghi nhận để tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện dự thảo. Sau khi ban hành, Thông tư mới được kỳ vọng sẽ tạo cơ sở pháp lý đồng bộ hơn cho hoạt động phát hành, giao dịch, thanh toán và công bố thông tin trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ.