Từ người nhập cư tay trắng đến nhà tài phiệt tỷ đô

Trong giới doanh nhân châu Á, Dư Bành Niên là một trường hợp đặc biệt. Ông không chỉ nổi tiếng bởi hành trình lập nghiệp từ con số không, mà còn bởi quyết định hiến toàn bộ tài sản cho xã hội thay vì để lại cho con cháu.

Sinh ra tại tỉnh Hồ Nam, Trung Quốc trong một gia đình kinh doanh nhỏ, cuộc đời ông trải qua không ít biến cố. Sau những thất bại trong kinh doanh và quãng thời gian chịu oan sai, ông rời quê hương đến Hong Kong năm 1958 với hai bàn tay trắng.

Những ngày đầu nơi đất khách, ông phải làm đủ nghề để kiếm sống. Từ công nhân xây dựng, khuân vác đến các công việc lao động chân tay nặng nhọc nhất, cuộc sống của ông khi ấy hoàn toàn khác xa hình ảnh của một tỷ phú sau này.

Nhưng chính trong giai đoạn khó khăn ấy, Dư Bành Niên hình thành triết lý sống quan trọng nhất cuộc đời mình: dù làm công việc gì cũng phải làm bằng tất cả trách nhiệm.

Ông từng nói rằng ngay cả khi phải cọ rửa nhà vệ sinh, ông vẫn muốn trở thành người làm công việc đó tốt nhất. Quan điểm tưởng như đơn giản ấy sau này trở thành nền tảng cho toàn bộ hành trình kinh doanh của ông.

Chính sự tận tâm trong những công việc nhỏ đã giúp ông được những người có kinh nghiệm chú ý, trao cơ hội và từng bước tiến vào lĩnh vực bất động sản – ngành nghề làm nên tên tuổi của ông sau này.

Triết lý làm giàu của tỷ phú Hong Kong

Không giống nhiều doanh nhân nổi tiếng nhờ những chiến lược phức tạp, Dư Bành Niên tin rằng thành công thường bắt đầu từ thái độ làm việc.

Theo ông, cơ hội không tự nhiên xuất hiện với những người chỉ biết chờ đợi. Nó thường đến với những người luôn cố gắng làm tốt nhất phần việc mình đang đảm nhận.

Triết lý đó được thể hiện rõ trong các quyết định đầu tư của ông. Sau khi mất gần như toàn bộ tài sản trong cuộc khủng hoảng chứng khoán Hong Kong năm 1967, ông không chọn cách từ bỏ mà quay lại thị trường bất động sản với tư duy thực tế hơn.

Một trong những thương vụ nổi tiếng nhất của ông là mua lại dinh thự từng thuộc sở hữu của huyền thoại võ thuật Bruce Lee. Khi đó, nhiều người cho rằng ngôi nhà mang lại vận rủi sau sự ra đi đột ngột của ngôi sao điện ảnh.

Trong khi phần lớn nhà đầu tư e ngại, Dư Bành Niên lại nhìn thấy cơ hội. Sau khi cải tạo và khai thác thương mại, ông thu về khoản lợi nhuận lớn từ bất động sản này.

Điều đó phản ánh rõ tư duy kinh doanh của ông: thành công thường thuộc về những người nhìn thấy giá trị ở nơi người khác chỉ nhìn thấy rủi ro.

Điều khiến nhiều người ngạc nhiên là dù sở hữu khối tài sản khổng lồ, Dư Bành Niên vẫn duy trì lối sống vô cùng giản dị. Nhân viên tại khách sạn Pengnian do ông sở hữu đã quen với hình ảnh ông chủ dùng bữa cùng nhân viên với những món ăn rất đơn giản. Ông không tiêu tiền cho những thú vui xa xỉ, không phô trương cuộc sống giàu sang như nhiều tỷ phú khác. Ngược lại, ông sẵn sàng bỏ ra hàng triệu USD cho các hoạt động từ thiện.

Theo Dư Bành Niên, tiền bạc chỉ thực sự có ý nghĩa khi được sử dụng để giúp đỡ cộng đồng. Ông cho rằng của cải được tạo ra từ xã hội thì cuối cùng cũng nên quay trở lại phục vụ xã hội.

Chính suy nghĩ này đã khiến ông dành phần lớn thời gian và nguồn lực cho các chương trình nhân đạo, đặc biệt là dự án "Hành động Ánh sáng" hỗ trợ phẫu thuật mắt miễn phí cho người nghèo mắc bệnh đục thủy tinh thể. Chương trình đã giúp gần 400.000 bệnh nhân tìm lại ánh sáng và mang về cho ông biệt danh "Sứ giả Ánh sáng".

Di sản lớn nhất không phải là tiền bạc

Năm 2010, Dư Bành Niên gây chấn động giới kinh doanh khi tuyên bố sẽ hiến tặng toàn bộ tài sản trị giá khoảng 1,2 tỷ USD cho các hoạt động thiện nguyện.

Quyết định này khiến nhiều người đặt câu hỏi: vì sao ông không để lại tài sản cho con cháu? Câu trả lời của ông nhanh chóng trở thành một trong những triết lý nổi tiếng nhất giới doanh nhân châu Á: “Nếu con cái giỏi hơn tôi, chúng không cần tiền của tôi vẫn có thể thành công. Nếu chúng kém hơn tôi, để lại quá nhiều tiền chỉ khiến chúng bị hại”.

Với ông, tài sản lớn nhất dành cho thế hệ sau không phải là tiền bạc, mà là tư duy, nhân cách và tinh thần lao động. Để đảm bảo tâm nguyện được thực hiện lâu dài, ông xây dựng cơ chế quản lý tài sản chặt chẽ thông qua quỹ từ thiện độc lập. Ngay cả người thân trong gia đình cũng không được hưởng quyền thừa kế trực tiếp.

Nhìn lại cuộc đời Dư Bành Niên, người ta thấy hình ảnh một doanh nhân không chỉ thành công trong việc tạo ra của cải mà còn thành công trong cách sử dụng của cải ấy. Từ một người nhập cư nghèo khó đến nhà tài phiệt sở hữu hàng tỷ USD, ông để lại bài học rằng giá trị của một con người không nằm ở số tiền kiếm được, mà ở những gì họ để lại cho xã hội.