Theo ông Phan Quốc Huỳnh - Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Kinh doanh Chứng khoán Việt Nam (VASB), thị trường đang bước vào năm 2026 với một nền tảng kỳ vọng thuận lợi hơn, phản ánh niềm tin đang dần được khôi phục trong cộng đồng nhà đầu tư.

Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở sự tăng điểm của chỉ số, mà ở cách thị trường vận động. Dòng tiền không còn dồn nén vào một vài cổ phiếu mang tính đầu cơ ngắn hạn, mà có xu hướng lan tỏa rộng hơn sang các nhóm cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt, đặc biệt là những doanh nghiệp được hưởng lợi từ tăng trưởng dài hạn và cải thiện nội lực. Đây là tín hiệu cho thấy thị trường đang bước vào một pha vận động mới, nơi kỳ vọng tăng trưởng gắn chặt hơn với chất lượng doanh nghiệp.

Thanh khoản: Thước đo niềm tin và độ sâu thị trường

Một trong những yếu tố được nhắc đến nhiều nhất khi nhìn vào thị trường đầu năm 2026 là thanh khoản. Theo Phó Chủ tịch Thường trực VASB, thanh khoản không đơn thuần phản ánh quy mô giao dịch, mà còn là thước đo trực tiếp của niềm tin. Khi nhà đầu tư sẵn sàng tham gia thị trường với quy mô lớn và liên tục, điều đó cho thấy kỳ vọng đã được củng cố ở mức độ nhất định.

Thanh khoản cải thiện cũng đồng nghĩa với việc thị trường có khả năng hấp thụ thông tin tốt hơn, giảm thiểu những biến động mang tính sốc khi xuất hiện các yếu tố bất lợi. Đây là điều đặc biệt quan trọng trong bối cảnh thị trường Việt Nam ngày càng có độ mở cao, chịu tác động mạnh hơn từ các diễn biến kinh tế và tài chính toàn cầu.

Cùng với đó, tiến trình thoái vốn nhà nước tiếp tục được đẩy mạnh trong năm 2026 được xem là yếu tố hỗ trợ quan trọng cho thị trường. Việc bổ sung thêm các doanh nghiệp có quy mô lớn, vị thế tốt và chuẩn mực quản trị cao không chỉ làm phong phú “hàng hóa” niêm yết, mà còn góp phần nâng mặt bằng chất lượng chung của thị trường chứng khoán - yếu tố then chốt để thu hút dòng vốn dài hạn.

Việc VN-Index vượt mốc 1.900 điểm được ông Phan Quốc Huỳnh đánh giá là một cột mốc mang ý nghĩa tâm lý quan trọng đối với thị trường. Đây không chỉ là một ngưỡng kỹ thuật, mà còn phản ánh sự thay đổi trong cách nhìn và cách định giá của nhà đầu tư đối với thị trường chứng khoán Việt Nam trong bối cảnh bước sang một giai đoạn phát triển mới.

Ở giai đoạn trước, mỗi lần chỉ số tiến sát các vùng điểm cao thường đi kèm với tâm lý thận trọng và áp lực chốt lời gia tăng. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, việc VN-Index vượt mốc 1.900 điểm diễn ra trong trạng thái thanh khoản duy trì ở mức tích cực, cho thấy lực cầu đủ mạnh để hấp thụ áp lực bán. Điều này hàm ý rằng kỳ vọng tăng trưởng của thị trường đã được nâng lên một mặt bằng mới, gắn với những thay đổi mang tính cấu trúc, thay vì chỉ dựa trên các yếu tố ngắn hạn.

Trên cơ sở đó, nhiều định chế tài chính đang đặt kỳ vọng VN-Index có thể hướng tới vùng 2.200 điểm trong năm 2026. Tuy vậy, theo Phó Chủ tịch Thường trực VASB, các mốc điểm cao hơn chỉ thực sự bền vững khi được nâng đỡ bởi nền tảng lợi nhuận doanh nghiệp và chất lượng vận hành của thị trường, thay vì chỉ dựa trên yếu tố tâm lý hay sự hưng phấn nhất thời.

Cùng với các động lực nội tại, diễn biến của dòng vốn ngoại đang tạo thêm lực đỡ đáng chú ý cho thị trường trong giai đoạn VN-Index vận động quanh vùng 1.900 điểm. Trong bối cảnh chính sách tiền tệ toàn cầu có dấu hiệu ổn định hơn, khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư quốc tế đang từng bước được cải thiện, qua đó thúc đẩy dòng vốn dịch chuyển trở lại các thị trường đã đáp ứng các chuẩn mực cao hơn về tính minh bạch và khả năng tiếp cận.

Đáng chú ý, việc thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng lên nhóm thị trường mới nổi không chỉ mang ý nghĩa biểu tượng, mà còn tác động trực tiếp tới cấu trúc dòng vốn và cách tiếp cận của nhà đầu tư quốc tế. Sau nâng hạng, Việt Nam không còn được nhìn nhận như một thị trường cận biên mang tính cơ hội, mà đang dần được đặt trong cùng “khung so sánh” với các thị trường mới nổi khác trong khu vực. Điều này tạo điều kiện để dòng vốn tổ chức, đặc biệt là vốn đầu tư chủ động dài hạn, gia tăng hiện diện, góp phần củng cố mặt bằng định giá và hỗ trợ thị trường duy trì các vùng điểm cao hơn. Trong bối cảnh đó, mốc 2.200 điểm không chỉ là một kỳ vọng về chỉ số, mà phản ánh tham chiếu mới về quy mô và chất lượng của thị trường chứng khoán Việt Nam sau nâng hạng.

Kỳ vọng năm 2026: Tăng trưởng nhưng không đánh đổi

Một đặc tính cố hữu của thị trường chứng khoán là thường đi trước nền kinh tế thực. Điều này giúp thị trường phản ánh sớm các kỳ vọng tích cực, nhưng đồng thời cũng tiềm ẩn rủi ro khi kỳ vọng bị đẩy lên quá nhanh so với nền tảng thực tế.

Theo Phó Chủ tịch Thường trực VASB, trong giai đoạn hiện nay, khi thị trường đang ở mặt bằng cao, bài toán quản trị kỳ vọng trở nên đặc biệt quan trọng. Nếu dòng tiền chủ yếu chạy theo các câu chuyện ngắn hạn, thiếu nền tảng cơ bản, thị trường có thể đối mặt với những nhịp điều chỉnh mạnh khi kỳ vọng không được hiện thực hóa.

Ngược lại, nếu dòng tiền được dẫn dắt vào các doanh nghiệp có mô hình kinh doanh rõ ràng, năng lực tài chính tốt và chiến lược phát triển dài hạn, thị trường sẽ có cơ sở để duy trì một chu kỳ tăng trưởng bền vững hơn. Đây cũng là thước đo cho mức độ trưởng thành của thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.

Bên cạnh câu chuyện chỉ số, ông Phan Quốc Huỳnh cũng nhấn mạnh rằng chất lượng thị trường mới là yếu tố mang tính quyết định trong dài hạn. Một thị trường phát triển không thể chỉ được đo bằng mức điểm cao, mà còn phải được đánh giá qua các tiêu chí như minh bạch thông tin, kỷ luật thị trường, chất lượng doanh nghiệp niêm yết và mức độ bảo vệ nhà đầu tư.

Khi quy mô thị trường ngày càng lớn, các chuẩn mực vận hành cũng cần được nâng lên tương xứng. Điều này bao gồm yêu cầu cao hơn về công bố thông tin, quản trị doanh nghiệp, cũng như vai trò giám sát của các tổ chức trung gian. Theo Phó Chủ tịch Thường trực VASB, đây là điều kiện tiên quyết để thị trường chứng khoán Việt Nam có thể phát triển ổn định và bền vững trong giai đoạn tới.

Nhìn sang năm 2026, kỳ vọng vào một thị trường chứng khoán tăng trưởng mạnh là có cơ sở, nhất là khi mặt bằng tâm lý và dòng tiền đang ở trạng thái tích cực. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất không nằm ở việc thị trường có thể tăng đến đâu, mà ở chỗ tăng trưởng đó có đi kèm với chất lượng và độ bền hay không.

Một thị trường “phi nhanh” về chỉ số nhưng thiếu nền tảng vững chắc sẽ khó tránh khỏi những cú điều chỉnh mạnh. Ngược lại, nếu tăng trưởng được xây dựng trên nền tảng doanh nghiệp tốt, kỷ luật thị trường và niềm tin dài hạn của nhà đầu tư, thị trường chứng khoán Việt Nam hoàn toàn có thể bước vào một chu kỳ phát triển mới, ổn định và chuyên nghiệp hơn. Trong bối cảnh đó, năm 2026 được xem là phép thử quan trọng đối với thị trường chứng khoán Việt Nam: không chỉ là năm của những mốc điểm mới, mà còn là năm kiểm chứng khả năng “lớn lên” về chất lượng, chiều sâu và sức chống chịu của toàn thị trường.