Xuất khẩu cà phê kỳ vọng tăng 10%, mục tiêu 9 tỷ USD thêm triển vọng

Xuất khẩu cà phê hưởng lợi từ nhu cầu EUDR, sản lượng có thể tăng 10%

Xuất khẩu cà phê được kỳ vọng sẽ tăng tốc trong nửa cuối năm 2026 khi nhu cầu từ các thị trường lớn, đặc biệt là Liên minh châu Âu (EU), đang gia tăng đối với các lô hàng đáp ứng Quy định chống phá rừng (EUDR).

Trao đổi về triển vọng của ngành, ông Nguyễn Nam Hải, Chủ tịch Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam (Vicofa), cho rằng sản lượng cà phê xuất khẩu của Việt Nam trong cả năm có thể tăng khoảng 8-10% so với năm trước. Nếu kịch bản này trở thành hiện thực, đây sẽ là động lực quan trọng để kim ngạch toàn ngành tiến gần mục tiêu 9 tỷ USD trong năm 2026.

Theo ông Hải, dù hoạt động xuất khẩu trong 6 tháng đầu năm chưa đạt như kỳ vọng khi kim ngạch giảm 15,6% so với cùng kỳ năm ngoái, thị trường đang xuất hiện nhiều tín hiệu tích cực cho giai đoạn cuối năm.

Một trong những yếu tố đáng chú ý là lượng đơn hàng đáp ứng tiêu chuẩn EUDR đang tăng nhanh. Nhiều doanh nghiệp nhập khẩu đã chủ động tìm kiếm nguồn cung từ Việt Nam để phục vụ các hợp đồng giao hàng từ tháng 10/2026.

Lợi thế của Việt Nam nằm ở khả năng đáp ứng các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc và chống phá rừng. Theo đánh giá của Vicofa, khoảng 35-40% sản lượng cà phê của Việt Nam hiện đủ điều kiện đáp ứng các tiêu chuẩn của EUDR.

Đáng chú ý, các lô hàng đạt chuẩn này thường được giao dịch với mức giá cao hơn khoảng 50 USD/tấn so với cà phê thông thường. Điều này không chỉ giúp tăng sản lượng xuất khẩu mà còn cải thiện giá trị kim ngạch nhờ giá bán tốt hơn.

"Việt Nam hiện được đánh giá là một trong những quốc gia có mức độ rủi ro thấp nhất trong việc đáp ứng EUDR. Vì vậy, nhu cầu từ các nhà nhập khẩu đang tăng khá mạnh", ông Nguyễn Nam Hải cho biết.

Cà phê chế biến sâu mở rộng dư địa tăng trưởng kim ngạch

Bên cạnh lợi thế từ EUDR, Vicofa đánh giá cà phê chế biến sâu sẽ tiếp tục là động lực quan trọng giúp nâng cao giá trị xuất khẩu của ngành trong thời gian tới.

Theo thống kê, trong 6 tháng đầu năm, nhóm sản phẩm cà phê hòa tan và cà phê rang xay chỉ chiếm khoảng 8,3% tổng lượng xuất khẩu. Tuy nhiên, nhóm hàng này lại mang về tới 17% tổng kim ngạch của toàn ngành.

Điều này cho thấy giá trị gia tăng của các sản phẩm chế biến sâu cao hơn đáng kể so với cà phê nhân truyền thống.

Theo ông Nguyễn Nam Hải, nhu cầu tiêu thụ cà phê chế biến trên thế giới đang tiếp tục tăng, đặc biệt tại các thị trường phát triển. Nhiều doanh nghiệp trong nước đã đẩy mạnh đầu tư dây chuyền sản xuất nhằm tận dụng xu hướng này.

Thực tế, không ít doanh nghiệp đã kín đơn hàng đến cuối năm và gần như không còn nguồn cung để ký thêm các hợp đồng mới đối với sản phẩm cà phê chế biến.

Theo Vicofa, nếu tỷ trọng cà phê chế biến sâu tiếp tục được nâng lên trong cơ cấu xuất khẩu, ngành cà phê sẽ không chỉ tăng sản lượng mà còn cải thiện đáng kể giá trị kim ngạch.

Đây cũng được xem là hướng đi phù hợp trong bối cảnh ngành cà phê đang chuyển từ mục tiêu tăng sản lượng sang nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững.

Nguồn cung thế giới tăng có thể tạo áp lực lên giá cà phê

Dù triển vọng xuất khẩu được đánh giá tích cực, thị trường cà phê vẫn phải đối mặt với một số yếu tố có thể ảnh hưởng đến giá bán trong thời gian tới.

Theo ông Nguyễn Nam Hải, diễn biến của thị trường quốc tế sẽ phụ thuộc nhiều vào nguồn cung từ các quốc gia sản xuất lớn.

Dẫn dự báo mới nhất của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), ông cho biết sản lượng cà phê toàn cầu trong niên vụ 2026-2027 được dự báo tăng mạnh so với niên vụ trước.

USDA ước tính tổng sản lượng cà phê thế giới có thể đạt khoảng 189 triệu bao, trong khi nhu cầu tiêu thụ toàn cầu vào khoảng 179 triệu bao. Điều này đồng nghĩa thị trường có khả năng xuất hiện lượng cung vượt cầu khoảng 10 triệu bao.

Theo Vicofa, khi nguồn cung tăng nhanh hơn nhu cầu, giá cà phê quốc tế có thể chịu áp lực điều chỉnh sau giai đoạn tăng mạnh kéo dài.

Ông Nguyễn Nam Hải cho rằng nguyên nhân khiến nguồn cung toàn cầu gia tăng xuất phát từ việc giá cà phê duy trì ở mức cao trong khoảng ba năm gần đây. Mặt bằng giá hấp dẫn đã khuyến khích nông dân tại nhiều quốc gia đầu tư mạnh hơn vào chăm sóc vườn cây, sử dụng nhiều phân bón, vật tư nông nghiệp và áp dụng kỹ thuật canh tác nhằm nâng cao năng suất.

Ngoài việc cải thiện năng suất, một số quốc gia sản xuất cũng mở rộng diện tích trồng mới góp phần làm sản lượng toàn cầu tăng lên đáng kể.

Tuy vậy, giới chuyên môn cho rằng triển vọng của ngành cà phê Việt Nam vẫn khá tích cực nhờ lợi thế về chất lượng, khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế và xu hướng chuyển dịch sang các sản phẩm chế biến sâu.

Nếu tận dụng tốt nhu cầu đối với cà phê đạt chuẩn EUDR, đồng thời tiếp tục gia tăng tỷ trọng sản phẩm chế biến có giá trị cao, ngành cà phê Việt Nam sẽ có thêm cơ hội hoàn thành mục tiêu đưa kim ngạch xuất khẩu lên khoảng 9 tỷ USD trong năm 2026, bất chấp áp lực từ nguồn cung toàn cầu đang gia tăng.