Xe điện và động cơ đốt trong

Những nhận định mới đây từ Bosch – nhà cung cấp linh kiện ô tô lớn nhất thế giới đã phần nào phản ánh rõ xu hướng chững lại này. Là tập đoàn hoạt động đa ngành, Bosch tham gia sâu vào chuỗi giá trị giao thông, từ linh kiện cho động cơ xăng truyền thống, hệ thống hybrid, động cơ điện cho xe chạy pin, cho đến các giải pháp trí tuệ nhân tạo và cảm biến. Trong bối cảnh vừa mở rộng đầu tư vào công nghệ xe điện, vừa duy trì thế mạnh ở động cơ đốt trong, Bosch đang đưa ra một góc nhìn thận trọng hơn về tốc độ chuyển đổi của thị trường, đặc biệt tại Bắc Mỹ.

Theo ông Paul Thomas - Chủ tịch Bosch tại Bắc Mỹ và người đứng đầu mảng kinh doanh xe cộ của tập đoàn tại khu vực này, đến năm 2035, công nghệ động cơ đốt trong vẫn sẽ hiện diện trong khoảng 70% số xe tại thị trường Bắc Mỹ. Con số này không đồng nghĩa với việc xe điện bị gạt ra bên lề, mà phản ánh cách Bosch nhìn nhận sự đa dạng của các cấu hình truyền động trong tương lai.

Ông Thomas nhấn mạnh rằng phần lớn các phương tiện sử dụng động cơ đốt trong trong giai đoạn tới sẽ không còn là xe xăng thuần túy như trước. Thay vào đó, chúng có thể được trang bị hệ thống hybrid nhẹ, hybrid toàn phần hoặc các cấu hình mở rộng phạm vi hoạt động, trong đó động cơ xăng đóng vai trò như máy phát điện để sạc pin. Trong bức tranh đó, xe điện chạy pin hoàn toàn vẫn có chỗ đứng nhưng sẽ phát triển song song với các công nghệ trung gian thay vì thay thế hoàn toàn động cơ đốt trong trong thời gian ngắn.

Quan điểm này cho thấy Bosch lựa chọn cách tiếp cận cân bằng, tránh phụ thuộc vào một kịch bản duy nhất. Thực tế, tập đoàn từng đặt kỳ vọng cao vào tốc độ tăng trưởng của xe điện trong giai đoạn đầu thập kỷ, khi dự báo năm 2024 xe điện thuần túy có thể chiếm 40–50% thị trường tại Bắc Mỹ và Trung Quốc. Tuy nhiên, diễn biến thực tế đã phân hóa mạnh giữa các khu vực.

Trong khi Trung Quốc nhanh chóng vượt qua dự báo với xe điện chiếm khoảng một nửa doanh số bán xe mới, thì thị trường Mỹ lại tăng trưởng chậm hơn. Việc điều chỉnh chính sách dưới thời Tổng thống Donald Trump, bao gồm chấm dứt tín dụng thuế cho xe điện và nới lỏng các quy định về tiết kiệm nhiên liệu đã làm suy giảm động lực tiêu dùng. Cùng với áp lực từ chi phí pin và thuế quan mới, nhiều hãng xe tại Mỹ đang tạm thời ưu tiên các mẫu xe chạy xăng hoặc hybrid có biên lợi nhuận cao hơn.

Điện khí hóa chậm lại và chiến lược dài hạn của ngành ô tô

Bosch thừa nhận quá trình điện khí hóa không còn tăng tốc mạnh như giai đoạn trước. Tập đoàn từng phải điều chỉnh quy mô nhân sự trong lĩnh vực xe điện vào năm 2025 khi nhu cầu thị trường suy yếu. Tuy nhiên, thay vì thu hẹp tham vọng, Bosch chuyển sang chiến lược linh hoạt hơn, khai thác đồng thời nhiều hướng đi công nghệ.

Theo ông Thomas, xe hybrid, các hệ thống truyền động tiên tiến và xe điện tầm xa sẽ đóng vai trò quan trọng trong giai đoạn chuyển tiếp. Điều này cho phép ngành ô tô tiếp tục giảm phát thải mà không phụ thuộc hoàn toàn vào việc pin phải đạt chi phí thấp trong thời gian ngắn. Dưới góc nhìn này, con số 70% xe còn sử dụng động cơ đốt trong vào năm 2035 không phải là sự thụt lùi mà là sự điều chỉnh phù hợp với thực tế hạ tầng và khả năng chi trả của người tiêu dùng.

Bosch dự đoán rằng đến năm 2035, xe điện thuần túy sẽ chiếm khoảng 30% tổng thị trường Mỹ. Dù tỷ lệ này thấp hơn nhiều so với kỳ vọng ban đầu nhưng vẫn thể hiện sự thay đổi đáng kể so với hiện tại. Đồng thời, ngay cả khi Liên minh châu Âu xem xét lại lộ trình cấm động cơ đốt trong và Mỹ nới lỏng các tiêu chuẩn khí thải, Bosch cho biết họ vẫn tiếp tục đầu tư mạnh vào việc cải tiến động cơ theo hướng sạch hơn và hiệu quả hơn.

Theo lãnh đạo Bosch, rủi ro lớn nhất không nằm ở việc động cơ đốt trong tồn tại lâu hơn dự kiến mà ở khả năng các nhà cung cấp tự mãn và ngừng đổi mới. Việc tiếp tục nghiên cứu các công nghệ giảm phát thải, tối ưu hiệu suất và kết hợp linh hoạt với điện khí hóa được xem là điều kiện then chốt để ngành ô tô đáp ứng đồng thời các yêu cầu về môi trường, chi phí và nhu cầu sử dụng thực tế.

Từ góc độ thị trường, những nhận định của Bosch cho thấy quá trình chuyển đổi sang xe điện không diễn ra theo một đường thẳng. Thay vào đó, đây là quá trình đa hướng, phụ thuộc vào chính sách, công nghệ và sự chấp nhận của người tiêu dùng ở từng khu vực. Trong bức tranh đó, xe điện vẫn là xu thế dài hạn, nhưng sẽ song hành cùng hybrid và động cơ đốt trong cải tiến, ít nhất trong một đến hai thập kỷ tới.