Xe điện và tham vọng sạc đầy trong 5 phút

Trong một thử nghiệm độc lập gần đây, từng cell pin riêng lẻ được sạc đầy trong khoảng 5–8 phút, tùy tốc độ sạc. Nếu có thể tái lập ở quy mô toàn bộ cụm pin và duy trì qua nhiều chu kỳ, đây sẽ là bước tiến lớn đối với ngành xe điện.

Startup Donut Lab (Phần Lan) tuyên bố đã phát triển pin thể rắn hoàn toàn đầu tiên sẵn sàng cho sản xuất hàng loạt. Tại triển lãm CES hồi tháng 1, công ty cho biết pin của họ có thể sạc đầy trong 5 phút, đạt mật độ năng lượng 400 Wh/kg, tuổi thọ 100.000 chu kỳ và không gặp rủi ro quá nhiệt. Những tuyên bố này ngay lập tức vấp phải sự hoài nghi trong giới chuyên môn.

Để củng cố tính xác thực, Donut Lab ủy thác cho Trung tâm Nghiên cứu Kỹ thuật VTT của Phần Lan thực hiện thử nghiệm độc lập. Kết quả cho thấy một cell pin dạng túi 94 Wh có thể đạt 80% dung lượng trong 4,6 phút ở tốc độ 11C và sạc đầy trong chưa đầy 8 phút. Ở mức 5C, pin đạt 80% trong dưới 10 phút và đầy trong khoảng 13 phút.

Đáng chú ý, nhiệt độ cao nhất ghi nhận ở mức 63°C khi sạc 11C và 47°C ở 5C – tương đối thấp so với lo ngại về quá nhiệt trong điều kiện sạc siêu nhanh. Các thử nghiệm sử dụng hệ thống tản nhiệt một và hai mặt, mô phỏng kịch bản gần với thực tế, dù chưa phải hệ thống làm mát phức tạp như ở cấp độ bộ pin trên xe điện thương mại.

Nếu xe điện thực sự có thể sạc 80% trong chưa đầy 5 phút, đây sẽ là thay đổi mang tính cách mạng. Hiện nay, ngay cả các trạm sạc nhanh cũng thường mất 20–40 phút để đạt mức dung lượng tương tự.

Kết quả ấn tượng nhưng còn nhiều câu hỏi

Dù dữ liệu thử nghiệm cho thấy khả năng sạc siêu nhanh, nhiều chuyên gia lưu ý rằng kết quả ở cấp độ cell đơn lẻ chưa phản ánh đầy đủ hiệu suất khi ghép thành bộ pin lớn, nơi các yếu tố như quản lý nhiệt, phân bổ dòng điện và độ bền chu kỳ đóng vai trò quyết định.

Một điểm gây tranh luận là thành phần hóa học của pin chưa được công bố chi tiết. Một số nhà nghiên cứu cho rằng, nếu không minh bạch về cấu trúc vật liệu và điện phân, rất khó xác nhận liệu đây có thực sự là pin thể rắn hoàn toàn hay chỉ là sự tối ưu hóa trên nền tảng lithium-ion hiện hữu.

Thực tế, các nhà sản xuất lớn như CATL và BYD cũng đã phát triển pin lithium-ion có tốc độ sạc 10C–12C. Điều này cho thấy công nghệ lithium-ion truyền thống vẫn đang tiến bộ nhanh chóng và thu hẹp khoảng cách với các tuyên bố về pin thể rắn.

Bên cạnh đó, tuổi thọ 100.000 chu kỳ sạc (nếu được xác nhận) sẽ vượt xa tiêu chuẩn hiện nay. Tuy nhiên, các thử nghiệm được công bố chưa cung cấp dữ liệu dài hạn về độ bền và suy giảm dung lượng theo thời gian.

Trong bối cảnh xe điện đang mở rộng thị phần toàn cầu, công nghệ pin vẫn là yếu tố then chốt quyết định tốc độ chuyển đổi. Dù thử nghiệm mới mang lại tín hiệu tích cực, giới chuyên môn cho rằng cần thêm dữ liệu độc lập, minh bạch và thử nghiệm ở quy mô bộ pin hoàn chỉnh trước khi có thể khẳng định một bước ngoặt thực sự.