Mô hình này được xem là hướng đi phù hợp trong phát triển nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu theo hướng bền vững.

Chủ động thích ứng với thời tiết cực đoan

Trên diện tích 2.000m2, gia đình chị Phạm Thị Mai, xã Đồng Thái đã đầu tư hệ thống nhà lưới hiện đại để trồng dưa theo hướng hữu cơ. Toàn bộ khu sản xuất được lắp đặt hệ thống tưới nhỏ giọt tự động, điều tiết lượng nước và dinh dưỡng phù hợp theo từng giai đoạn sinh trưởng của cây trồng. Các loại giống được nhập khẩu trực tiếp từ Nhật Bản, bảo đảm chất lượng và khả năng thích nghi tốt với điều kiện sản xuất trong nhà lưới.

Chị Phạm Thị Mai chia sẻ, trước đây sản xuất ngoài trời phụ thuộc rất nhiều vào thời tiết nên năng suất và chất lượng không ổn định. Từ khi đầu tư nhà lưới, gia đình chị chủ động hơn trong sản xuất, giảm thiểu thiệt hại do mưa bão, sâu bệnh, đồng thời tiết kiệm đáng kể lượng nước tưới và công lao động. Cây dưa sinh trưởng ổn định ngay cả trong điều kiện thời tiết nắng nóng kéo dài hoặc mưa lớn thất thường.

Hiện nay, mỗi vụ dưa của gia đình chị Mai đạt sản lượng gần 7 tấn, với giá bán ổn định từ 25.000 - 30.000 đồng/kg. Sau khi trừ chi phí, mô hình mang lại lợi nhuận khoảng 200 triệu đồng/năm, cao gấp nhiều lần so với các loại cây trồng truyền thống trước đây.

Gia đình anh Nguyễn Văn Thủy, xã Nghĩa Hưng cũng đầu tư gần 1 tỷ đồng xây dựng hệ thống nhà màng trên diện tích hơn 700m2 để sản xuất rau thủy canh. Khu nhà màng được trang bị đầy đủ hệ thống lưới chắn côn trùng, giàn thủy canh, quạt làm mát và máy bơm nước tự động, tạo môi trường sản xuất khép kín, hạn chế tối đa tác động của thời tiết và sâu bệnh.

Anh Nguyễn Văn Thủy cho biết, gia đình lựa chọn phương thức trồng rau thủy canh nhằm kiểm soát tốt chất lượng sản phẩm và tiết kiệm diện tích canh tác. Các loại rau như rau muống, cải xanh, xà lách xoăn được trồng trên các ống nhựa đục lỗ, bố trí nhiều tầng để tăng hiệu quả sử dụng không gian. Ưu điểm của mô hình này là cây phát triển đồng đều, ít sâu bệnh, giảm sử dụng thuốc bảo vệ thực vật nên sản phẩm bảo đảm an toàn khi đưa ra thị trường.

Dù chi phí đầu tư ban đầu cho mô hình khá lớn nhưng hiệu quả kinh tế ổn định và phù hợp với xu hướng sản xuất nông nghiệp sạch hiện nay. Trung bình mỗi tháng, mô hình của gia đình anh Thủy cung ứng ra thị trường gần 1 tấn rau các loại. Nhờ chất lượng sản phẩm ổn định, rau thủy canh của gia đình được nhiều cửa hàng thực phẩm sạch và người tiêu dùng lựa chọn, mang lại nguồn thu đáng kể.

Chị Lê Thị Hương, Giám đốc Hợp tác xã rau hữu cơ TH Giao Yến, xã Giao Bình đánh giá, việc phát triển các mô hình sản xuất trong nhà lưới, nhà màng không chỉ góp phần nâng cao giá trị kinh tế trên đơn vị diện tích mà còn là giải pháp hiệu quả giúp ngành nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu. Thông qua việc ứng dụng công nghệ cao, người dân có thể chủ động kiểm soát điều kiện sản xuất, giảm phụ thuộc vào thời tiết, hướng tới nền nông nghiệp an toàn, bền vững và thân thiện với môi trường.

Công nghệ cao gia tăng giá trị nông sản

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Ninh Bình, những năm gần đây, thời tiết diễn biến thất thường với nắng nóng kéo dài, mưa lớn cục bộ và sâu bệnh phát sinh phức tạp đã ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động sản xuất nông nghiệp. Trước thực tế đó, ngành Nông nghiệp đã tăng cường tuyên truyền, vận động người dân chuyển đổi phương thức sản xuất theo hướng hiện đại, ứng dụng công nghệ nhằm giảm phụ thuộc vào điều kiện tự nhiên.

Bên cạnh công tác hướng dẫn kỹ thuật, ngành Nông nghiệp còn hỗ trợ kinh phí để người dân đầu tư, ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất. Các mô hình được triển khai tập trung vào những loại cây trồng có giá trị kinh tế cao như: dưa lưới, rau thủy canh, rau an toàn và các loại cây ăn quả…

Ông Nguyễn Văn Thông, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông và Xúc tiến thương mại tỉnh Ninh Bình cho biết, phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao là xu hướng tất yếu nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, gia tăng giá trị sản phẩm và hướng tới phát triển bền vững. Thời gian qua, trung tâm đã tích cực tham mưu cho ngành nông nghiệp triển khai nhiều giải pháp chuyển đổi phương thức sản xuất từ truyền thống sang ứng dụng công nghệ cao, từng bước hình thành các mô hình sản xuất hiện đại, hiệu quả. Qua đó, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng nông sản, tăng thu nhập và mang lại hiệu quả kinh tế thiết thực cho người dân.

Sản xuất trong nhà lưới, nhà màng đang góp phần thay đổi tư duy canh tác của nông dân theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp và bền vững hơn. Người dân không còn phụ thuộc hoàn toàn vào điều kiện thời tiết mà chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất phù hợp với nhu cầu thị trường, nâng cao giá trị trên cùng đơn vị diện tích. Không chỉ giúp cây trồng phát triển tốt hơn trong điều kiện thời tiết bất lợi, các mô hình này còn tạo ra sản phẩm đồng đều về chất lượng, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường. Nhiều sản phẩm nông nghiệp sản xuất theo quy trình công nghệ cao đã được liên kết tiêu thụ tại các siêu thị, cửa hàng thực phẩm sạch và từng bước xây dựng thương hiệu trên thị trường.

Bên cạnh hiệu quả kinh tế, mô hình sản xuất công nghệ cao còn góp phần bảo vệ môi trường nhờ giảm lượng nước tưới, hạn chế sử dụng hóa chất trong canh tác và tận dụng hiệu quả tài nguyên đất đai. Đây cũng là một trong những giải pháp quan trọng giúp ngành nông nghiệp địa phương thích ứng với biến đổi khí hậu trong bối cảnh thời tiết ngày càng diễn biến phức tạp.

Ông Nguyễn Sinh Tiến, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Ninh Bình cho biết, sản xuất nông nghiệp hiện đang chịu tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu, thời tiết cực đoan, cùng với quá trình đô thị hóa, công nghiệp hóa và chuyển dịch lao động nông thôn. Bên cạnh đó, xu hướng và thị hiếu tiêu dùng ngày càng cao đòi hỏi người dân, doanh nghiệp và hợp tác xã phải không ngừng đổi mới, cải tiến quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm.

Thời gian tới, tỉnh Ninh Bình tiếp tục khuyến khích phát triển các mô hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao gắn với xây dựng vùng sản xuất tập trung, liên kết tiêu thụ sản phẩm và chuyển đổi số trong nông nghiệp. Qua đó góp phần nâng cao thu nhập cho người dân, phát triển nền nông nghiệp xanh, hiện đại và bền vững.