Tăng trưởng mạnh nhưng phân hóa rõ nét

Năm 2025 được đánh giá là một năm tích cực đối với thị trường xe điện toàn cầu, bất chấp những biến động lớn về chính sách và môi trường kinh tế. Theo báo cáo của Benchmark Mineral Intelligence, doanh số bán xe điện chạy bằng pin và xe hybrid cắm sạc trên toàn thế giới đạt khoảng 20,7 triệu chiếc, tăng gần 20% so với năm 2024. Con số này cho thấy xu hướng điện hóa phương tiện vẫn tiếp tục mở rộng, ngay cả khi tốc độ tăng trưởng không còn đồng đều giữa các khu vực.

Bức tranh tăng trưởng chung lại che giấu những khác biệt đáng kể giữa các thị trường. Trong khi phần lớn khu vực trên thế giới ghi nhận mức tăng trưởng hai con số, Bắc Mỹ lại trở thành điểm hiếm hoi có sự sụt giảm doanh số xe điện cắm sạc. Tại Hoa Kỳ, doanh số xe điện cắm sạc giảm 4% so với năm trước, dù doanh số xe điện thuần túy vẫn tăng nhẹ khoảng 1%. Nguyên nhân chính được xác định đến từ việc chính phủ Mỹ chấm dứt khoản tín dụng thuế liên bang trị giá 7.500 USD.

Việc bãi bỏ ưu đãi thuế tạo ra hiệu ứng tức thời trên thị trường. Doanh số xe điện tại Mỹ tăng mạnh ngay trước thời điểm chính sách kết thúc, sau đó giảm sâu trong quý IV/2025, với mức sụt giảm gần 49% so với quý trước. Tác động lan sang cả Canada, nơi chương trình hoàn tiền xe điện của chính phủ liên bang cạn ngân sách và chưa được gia hạn, khiến doanh số xe điện cắm sạc giảm tới 41% trong năm 2025.

Tuy nhiên, sự chững lại tại Mỹ phần nào được bù đắp bởi các thị trường lân cận. Mexico ghi nhận mức tăng trưởng doanh số xe điện cắm sạc lên tới 29%, chủ yếu nhờ nguồn xe nhập khẩu từ Trung Quốc. Dù vậy, Benchmark dự báo thị trường Mỹ có thể tiếp tục đối mặt với thách thức trong năm 2026, khi doanh số xe điện được dự báo giảm tới 29% do thiếu ưu đãi tiêu dùng, khung pháp lý hỗ trợ chưa rõ ràng và xu hướng các hãng xe quay lại tập trung vào động cơ đốt trong.

Châu Âu, Trung Quốc và phần còn lại của thế giới dẫn dắt xu hướng xe điện

Trái ngược với Bắc Mỹ, châu Âu nổi lên là một trong những động lực tăng trưởng mạnh mẽ nhất của thị trường xe điện năm 2025. Doanh số xe điện tại khu vực này tăng 33%, đạt tổng cộng khoảng 4,3 triệu chiếc. Đáng chú ý, các nhà sản xuất Trung Quốc đã gia tăng đáng kể sự hiện diện, chiếm khoảng 19% tổng lượng xe điện hóa bán ra tại châu Âu. Trong đó, BYD là cái tên dẫn đầu, theo sau là SAIC, Xpeng và Leapmotor.

Triển vọng năm 2026 của thị trường châu Âu còn gắn liền với những thay đổi chính sách quan trọng. Liên minh châu Âu đang xem xét khả năng bãi bỏ mức thuế nhập khẩu áp lên ô tô Trung Quốc, hiện dao động từ 7,8% đến 35,3% tùy thương hiệu, để thay thế bằng cơ chế giá tối thiểu. Nếu được thông qua, động thái này có thể khiến xe điện Trung Quốc trở nên dễ tiếp cận hơn, qua đó tiếp tục thúc đẩy doanh số xe điện và xe lai điện tại châu Âu.

Tại Trung Quốc, tốc độ tăng trưởng năm 2025 cho thấy dấu hiệu chậm lại sau nhiều năm bùng nổ. Doanh số xe điện cắm sạc tăng 17%, đạt khoảng 12,9 triệu chiếc. Đáng chú ý, cơ cấu nhu cầu đang dịch chuyển khi người tiêu dùng ngày càng ưu tiên xe điện thuần túy. Trong năm 2025, doanh số xe điện chạy hoàn toàn bằng pin tăng 26%, trong khi xe hybrid cắm sạc chỉ tăng 6%. Tuy nhiên, đà tăng này cũng có xu hướng hạ nhiệt vào cuối năm, khi doanh số quý IV chỉ tăng 4% so với cùng kỳ.

Một yếu tố đáng lưu ý khác là thay đổi chính sách tại Trung Quốc. Xe điện, hay còn gọi là xe năng lượng mới (NEV), trước đây được miễn thuế mua xe, nhưng ưu đãi này bắt đầu bị cắt giảm từ năm 2026. Khi người mua phải chịu 50% thuế bán hàng, thị trường được dự báo sẽ tiếp tục giảm tốc. Bên cạnh đó, xe năng lượng mới cũng không còn được ưu tiên cao trong kế hoạch 5 năm tiếp theo của Trung Quốc, làm gia tăng sự thận trọng của cả nhà sản xuất lẫn người tiêu dùng.

Ngoài các thị trường lớn, khu vực “phần còn lại của thế giới” – bao gồm Nam Mỹ, Đông Nam Á và Trung Á – lại ghi nhận mức tăng trưởng xe điện cao nhất, với doanh số đạt 1,7 triệu chiếc, tăng tới 48% so với năm 2024. Nhật Bản tiếp tục là thị trường có mức tăng trưởng khiêm tốn, chỉ khoảng 6%, phản ánh tâm lý dè dặt của người tiêu dùng đối với xe điện. Trong khi đó, Hàn Quốc nổi bật với mức tăng trưởng 50%, nhờ loạt mẫu xe mới từ Hyundai và Kia cùng các chương trình ưu đãi toàn diện.