Thứ bảy, 29/8/2026
Khi đường chân trời phía đông bắt đầu chuyển màu, mặt biển dưới chân Mũi Điện dần hiện rõ sau màn đêm. Những tia sáng đầu ngày trải xuống Bãi Môn, đánh thức một vùng biển nhỏ nằm nép giữa hai mũi núi nhô ra biển. Đó cũng là khoảnh khắc khiến nhiều người tìm đến Bãi Môn – Mũi Điện từ khi trời còn chưa sáng.
Danh thắng này hiện thuộc xã Hòa Xuân, tỉnh Đắk Lắk, cách khu vực trung tâm Tuy Hòa hơn 30 km về phía đông nam. Trước đợt sắp xếp đơn vị hành chính, Bãi Môn – Mũi Điện thuộc xã Hòa Tâm, thị xã Đông Hòa, tỉnh Phú Yên. Sau sắp xếp, xã Hòa Tâm cùng Hòa Xuân Đông và Hòa Xuân Nam được hợp nhất thành xã Hòa Xuân, thuộc tỉnh Đắk Lắk.
Không chỉ có cảnh quan biển, Bãi Môn – Mũi Điện còn mang trong mình những lớp lịch sử gắn với núi Đại Lãnh và ngọn hải đăng có tuổi đời hơn một thế kỷ.
Bãi biển nhỏ nép dưới chân Mũi Điện
Bãi Môn nằm ngay dưới chân mũi Đại Lãnh, thường được biết đến với tên gọi Mũi Điện. Khác với những bãi biển trải dài hàng cây số, Bãi Môn chỉ có đường bờ biển hơn 400m, được che chắn bởi Mũi Nạy ở phía bắc và Mũi Điện ở phía nam.
Chính địa thế ấy tạo nên một vòng cung cát khá gọn, hướng ra biển lớn. Cát trắng mịn, độ dốc nhỏ, nước biển trong và tương đối êm là những đặc điểm nổi bật của Bãi Môn được cơ quan du lịch địa phương ghi nhận.
Phía sau bãi biển là núi, phía trước là biển Đông. Từ Bãi Môn, du khách có thể đi qua một dòng suối nước ngọt rồi theo hệ thống bậc cấp khoảng 1 km để lên khu vực hải đăng Đại Lãnh.
Hải đăng Đại Lãnh nằm trên mũi núi vươn ra phía biển. Từ khu vực cao này, tầm nhìn mở rộng ra đại dương, Bãi Môn và vùng núi ven biển xung quanh.
Sự kết hợp giữa núi, biển, bãi cát và hải đăng khiến nơi đây khác với một điểm tắm biển thông thường. Du khách có thể xuống Bãi Môn vào ban ngày, nhưng một trong những trải nghiệm tạo nên dấu ấn của vùng đất này lại bắt đầu từ rất sớm: lên Mũi Điện chờ trời sáng.
Khi mặt trời dần nhô lên từ phía biển, màu nước chuyển từ sẫm sang xanh, những sườn núi bắt đầu hiện hình và Bãi Môn phía dưới được phủ bởi ánh nắng đầu ngày.
Bởi vị trí nhô xa về phía biển Đông, Mũi Điện từ lâu được biết đến như một địa điểm nổi tiếng để đón bình minh. Cổng thông tin tỉnh Đắk Lắk hiện cũng giới thiệu nơi đây là điểm đón bình minh ở cực Đông và cho biết vào các dịp lễ, Tết, nhiều du khách tìm đến để chờ khoảnh khắc mặt trời xuất hiện trên biển.
Tuy nhiên, xét về tọa độ địa lý cực Đông trên phần đất liền Việt Nam, các tài liệu còn ghi nhận những cách xác định khác nhau giữa Mũi Điện và Mũi Đôi ở Khánh Hòa. Vì vậy, điều ít gây tranh luận hơn cả chính là trải nghiệm đặc biệt mà Mũi Điện mang lại: đứng trên mũi đất hướng ra biển, chờ những tia nắng đầu tiên của một ngày mới.
Ngọn hải đăng hơn một thế kỷ bên biển
Câu chuyện của Mũi Điện không chỉ nằm ở bình minh.
Mũi Đại Lãnh là phần cuối của dãy núi Đại Lãnh vươn về phía biển. Vẻ đẹp và vị trí của vùng núi này từng được ghi dấu từ thời Nguyễn. Năm 1836, vua Minh Mạng cho thể hiện hình tượng núi Đại Lãnh trên Tuyên đỉnh, một trong Cửu đỉnh đặt trước Thế Miếu trong Đại Nội Huế.
Trên các bản đồ phương Tây, khu vực Mũi Đại Lãnh từng xuất hiện với tên Cap Varella. Một số tài liệu du lịch lâu nay giải thích tên gọi này gắn với một sĩ quan người Pháp, song nghiên cứu lịch sử chỉ ra địa danh Varella đã xuất hiện trên bản đồ phương Tây từ giữa thế kỷ XVII. Vì vậy, nguồn gốc chính xác của tên gọi cần được nhìn nhận thận trọng thay vì lặp lại cách giải thích phổ biến như một sự kiện đã được xác quyết.
Đến năm 1890, người Pháp xây dựng hải đăng tại Mũi Đại Lãnh nhằm hỗ trợ tàu thuyền hoạt động trên biển và ra vào vịnh Vũng Rô. Công trình bị hư hại trong chiến tranh và được khôi phục hoạt động vào năm 1995.
Hải đăng có thân hình trụ tròn, cao 25,6m, đường kính khoảng 4,5m. Bên trong là hệ thống 100 bậc thang gỗ xoắn ốc dẫn lên phía trên. Theo thông tin giới thiệu của cơ quan du lịch địa phương, đây thuộc nhóm những ngọn hải đăng hơn 100 năm tuổi còn hoạt động tại Việt Nam.
Hơn một thế kỷ trôi qua, công trình từng được xây dựng để dẫn đường cho tàu thuyền giờ trở thành một phần nhận diện của vùng đất.
Đứng từ khu vực hải đăng nhìn xuống, Bãi Môn chỉ còn là một vòng cung cát trắng nhỏ nằm giữa màu xanh của núi và biển. Xa hơn là khoảng không rộng lớn của Biển Đông.
Một danh thắng mang nhiều lớp ký ức
Bãi Môn và Mũi Điện nằm liền kề nhưng tạo nên hai trải nghiệm khác nhau.
Nếu Bãi Môn mang vẻ mềm mại của một bãi cát nhỏ dưới chân núi thì Mũi Điện lại gây ấn tượng bởi những vách núi hướng thẳng ra đại dương và ngọn hải đăng đứng trên cao.
Sự kết hợp ấy cũng tạo nên giá trị đặc biệt cho quần thể cảnh quan. Ngày 22/8/2008, Bãi Môn – Mũi Điện được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng di tích thắng cảnh quốc gia.
Từ đây, hành trình khám phá còn có thể nối với những địa danh nằm gần nhau ở vùng ven biển phía nam khu vực Phú Yên cũ. Trong bán kính khoảng 5 km quanh Bãi Môn – Mũi Điện có các di tích, thắng cảnh như núi Đá Bia, Vũng Rô cùng nhiều bãi biển nhỏ.
Đặc biệt, Vũng Rô còn gắn với lịch sử những chuyến tàu Không số trên đường Hồ Chí Minh trên biển, tạo thêm một lớp ký ức lịch sử cho vùng đất dưới chân Đèo Cả.
Sau cuộc sắp xếp đơn vị hành chính, địa chỉ trên bản đồ đã thay đổi. Xã Hòa Tâm, thị xã Đông Hòa, tỉnh Phú Yên – cách ghi vẫn còn xuất hiện trên nhiều tài liệu và bài viết du lịch và nay đã trở thành một phần của xã Hòa Xuân, tỉnh Đắk Lắk. Nhưng cảnh sắc khiến người ta tìm đến nơi này vẫn vậy.
Đó là Bãi Môn nằm yên dưới chân núi, là con đường dẫn lên ngọn hải đăng hơn trăm năm tuổi và khoảng trời phía đông dần sáng lên trên mặt biển.
Có lẽ cũng vì thế, trải nghiệm đáng nhớ nhất ở Bãi Môn – Mũi Điện không nhất thiết nằm ở việc đứng tại một danh xưng địa lý nào đó. Đôi khi, chỉ cần có mặt trên mũi núi khi màn đêm vừa rút, nhìn mặt trời từ từ nhô lên ngoài khơi cũng đủ để hiểu vì sao vùng đất này từ lâu được nhắc đến như một trong những nơi đẹp nhất để bắt đầu một ngày mới bên bờ biển Việt Nam.
Ý kiến bạn đọc (0)