Xuất khẩu thuỷ sản của Việt Nam tăng trưởng hai con số trong nửa đầu năm 2026

Xuất khẩu thủy sản hướng tới mốc 12,5 tỷ USD

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), kim ngạch xuất khẩu thủy sản 6 tháng đầu năm đạt gần 5,8 tỷ USD, tăng 12,8% so với cùng kỳ năm trước.

Trong cơ cấu sản phẩm, tôm tiếp tục giữ vị trí dẫn đầu với kim ngạch 2,3 tỷ USD, tăng 13,6%, chiếm khoảng 40,5% tổng giá trị xuất khẩu toàn ngành.

Đáng chú ý, Trung Quốc và Hồng Kông tiếp tục là khu vực nhập khẩu thủy sản lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch khoảng 1,5 tỷ USD, tăng 37,9% so với cùng kỳ và chiếm gần 26% tổng kim ngạch xuất khẩu.

Theo VASEP, nhu cầu nhập khẩu tăng mạnh đối với các sản phẩm như tôm, cá tra, tôm hùm, nhuyễn thể, thủy sản tươi sống và đông lạnh đã giúp Trung Quốc trở thành điểm sáng lớn nhất của ngành trong nửa đầu năm.

Trong khi đó, thị trường Mỹ vẫn chưa thực sự phục hồi bền vững. Dù xuất khẩu trong tháng 6 có dấu hiệu cải thiện, lũy kế 6 tháng đầu năm kim ngạch chỉ đạt khoảng 897,9 triệu USD, gần như đi ngang so với cùng kỳ năm trước.

Riêng ngành tôm vẫn chịu sức ép cạnh tranh lớn từ Ecuador, Ấn Độ và Indonesia - những quốc gia có lợi thế về quy mô sản xuất, nguồn nguyên liệu dồi dào và giá thành thấp.

Ở nhóm sản phẩm chủ lực thứ hai, cá tra tiếp tục duy trì vai trò quan trọng khi đạt kim ngạch khoảng 1,1 tỷ USD, tăng 12,1%, chiếm gần 20% tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản.

Theo VASEP, nhu cầu đối với cá thịt trắng vẫn duy trì ổn định tại nhiều thị trường nhờ lợi thế về giá, nguồn cung lớn và khả năng đáp ứng đa dạng các kênh tiêu thụ từ bán lẻ đến chế biến.

Ngoài ra, mực, bạch tuộc đạt khoảng 380 triệu USD, tăng 18,8%; cua, ghẹ đạt hơn 206 triệu USD, tăng 26,2%. Riêng cá ngừ ghi nhận mức giảm nhẹ còn khoảng 453 triệu USD.

Đánh giá về triển vọng cả năm, Chủ tịch VASEP Đỗ Ngọc Tài cho biết nếu các khó khăn hiện nay được tháo gỡ và thị trường duy trì thuận lợi trong nửa cuối năm, xuất khẩu thủy sản năm 2026 hoàn toàn có thể tăng khoảng 10-11%, đạt xấp xỉ 12,5 tỷ USD.

Ngành tôm cần giống kháng bệnh để nâng sức cạnh tranh

Dù triển vọng xuất khẩu tích cực, các doanh nghiệp cho rằng ngành thủy sản, đặc biệt là ngành tôm, vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức về chi phí sản xuất và khả năng cạnh tranh quốc tế.

Theo Tổng Giám đốc Tập đoàn Thủy sản Minh Phú Lê Văn Quang, chất lượng con giống, dịch bệnh và giá thành nuôi hiện là những yếu tố ảnh hưởng lớn nhất đến năng lực cạnh tranh của tôm Việt Nam.

Ông cho rằng Việt Nam cần sớm triển khai chương trình chọn tạo giống tôm kháng bệnh, thích nghi tốt với điều kiện nuôi trong nước tương tự mô hình mà Ecuador đã áp dụng thành công nhiều năm qua.

Theo lãnh đạo Minh Phú, nhờ sử dụng giống tôm kháng bệnh trong thời gian dài, Ecuador gần như không xảy ra dịch bệnh quy mô lớn, qua đó duy trì chi phí nuôi thấp và năng suất cao hàng đầu thế giới.

Bên cạnh công nghệ giống, doanh nghiệp cũng kiến nghị tiếp tục hoàn thiện các chính sách liên quan đến tiêu chuẩn môi trường, phòng cháy chữa cháy, thuế và bảo hiểm nhằm tạo môi trường cạnh tranh thuận lợi hơn cho ngành chế biến thủy sản.

Đồng quan điểm, Chủ tịch Hiệp hội Tôm Việt Nam Mai Văn Hoàng cho biết giá tôm nguyên liệu hiện đang ở vùng thấp nhất trong nhiều năm, gây ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của người nuôi.

Để hỗ trợ ngành tôm phát triển bền vững, Hiệp hội đề xuất tiếp tục hoàn thiện cơ chế khuyến khích nuôi tôm công nghệ cao, đầu tư đồng bộ hạ tầng tại các vùng nuôi trọng điểm như Cà Mau, Bạc Liêu, Sóc Trăng, Trà Vinh, Bến Tre và Kiên Giang.

Ngoài ra, ngành cần sớm hoàn thiện hệ thống cấp - thoát nước riêng cho vùng nuôi, đầu tư điện ba pha phục vụ sản xuất quy mô lớn, đồng thời tăng cường nghiên cứu về dịch bệnh, dinh dưỡng và nguồn gen tôm bố mẹ nhằm chủ động nguồn giống chất lượng cao trong nước.

Theo các doanh nghiệp, trong bối cảnh người tiêu dùng toàn cầu có xu hướng tiết kiệm chi tiêu, nhu cầu chuyển sang sử dụng tôm cỡ nhỏ ngày càng rõ nét. Trong khi đó, Ecuador và Ấn Độ vẫn duy trì mức giá bán thấp kỷ lục tạo sức ép lớn lên thị trường.

Tuy nhiên, ông Lê Văn Quang cho rằng tôm Việt Nam vẫn có lợi thế nhờ tập trung vào các sản phẩm chế biến sâu, giá trị gia tăng cao, thay vì cạnh tranh trực tiếp ở phân khúc tôm nguyên liệu. Đây sẽ là hướng đi quan trọng giúp ngành thủy sản nâng cao giá trị xuất khẩu và hướng tới mục tiêu 12,5 tỷ USD trong năm 2026.