Dệt may chịu sức ép, triển vọng xuất khẩu vẫn tích cực

Dệt may chịu nhiều áp lực hơn sau chính sách thuế mới của Mỹ

Chính sách thuế mới của Mỹ đang tạo ra những thách thức đáng kể đối với một số ngành xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, đặc biệt là dệt may, vốn là ngành mang về hàng chục tỷ USD mỗi năm.

Theo phân tích của Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV), Mỹ vừa quyết định áp mức thuế 12,5% đối với hàng hóa Việt Nam theo Mục 301, liên quan đến vấn đề kiểm soát lao động cưỡng bức.

Tuy nhiên, khoảng 45-50% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường Mỹ vẫn nằm trong danh mục được miễn trừ, qua đó giúp giảm bớt tác động từ chính sách mới.

Các mặt hàng tiếp tục được miễn thuế chủ yếu thuộc nhóm điện tử, công nghệ cao, bán dẫn và trí tuệ nhân tạo. Ngoài ra, một số sản phẩm nông nghiệp và hóa chất cũng được bổ sung vào danh sách miễn trừ.

Đây đều là những ngành hàng có tỷ trọng lớn trong tổng kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ, đồng thời đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam.

Theo KBSV, việc Mỹ tiếp tục duy trì danh mục miễn thuế qua nhiều lần điều chỉnh chính sách cho thấy định hướng khá ổn định đối với nhóm sản phẩm công nghệ cao nhập khẩu từ Việt Nam.

Trong khi đó, các ngành sử dụng nhiều lao động như dệt may, gỗ và cao su lại chịu tác động rõ nét hơn.

Đáng chú ý, Mỹ đã thiết lập cơ chế hạn ngạch thuế quan đối với hàng dệt may có xuất xứ từ Bangladesh, Campuchia, Indonesia và Malaysia, trong khi Việt Nam không nằm trong nhóm được hưởng chính sách này.

Điều này có thể khiến một phần đơn hàng dịch chuyển sang các quốc gia cạnh tranh trong khu vực nếu họ có lợi thế hơn về chi phí và ưu đãi thuế.

Theo giới phân tích, áp lực cạnh tranh của ngành dệt may sẽ không chỉ đến từ yếu tố thuế mà còn từ khả năng mở rộng năng lực sản xuất của các đối thủ trong khu vực.

Triển vọng xuất khẩu và FDI vẫn tích cực dù còn nhiều thách thức

Ngoài cuộc điều tra đã đi đến kết luận, Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) hiện vẫn đang tiến hành thêm hai cuộc điều tra khác theo Mục 301.

Theo các chuyên gia, kết quả của các cuộc điều tra này có thể trở thành căn cứ để Mỹ tiếp tục điều chỉnh chính sách thương mại trong thời gian tới.

Dù vậy, KBSV cho rằng chính sách thuế mới chưa làm thay đổi đáng kể triển vọng tăng trưởng của xuất khẩu Việt Nam cũng như khả năng thu hút FDI trong năm 2026.

Một trong những nguyên nhân là nhóm hàng điện tử và công nghệ cao – lĩnh vực chiếm tỷ trọng lớn trong kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ – vẫn không thuộc diện áp thuế.

Bên cạnh đó, mức thuế 12,5% hiện nay cũng thấp hơn đáng kể so với mức 20% từng được áp dụng trước đó và không tạo ra khoảng cách quá lớn so với nhiều quốc gia cạnh tranh.

Ngoài lợi thế về chi phí sản xuất, Việt Nam vẫn được đánh giá cao nhờ vị trí nằm gần các trung tâm chuỗi cung ứng của châu Á, môi trường chính trị ổn định và mạng lưới hiệp định thương mại tự do (FTA) rộng khắp.

Đây là những yếu tố giúp Việt Nam tiếp tục duy trì sức hấp dẫn đối với các tập đoàn quốc tế đang tìm kiếm địa điểm đầu tư mới.

Theo giới chuyên môn, trong bối cảnh thương mại toàn cầu ngày càng biến động, các doanh nghiệp dệt may cần tiếp tục đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa nguyên phụ liệu và đầu tư vào sản xuất xanh, truy xuất nguồn gốc cũng như đáp ứng các tiêu chuẩn lao động quốc tế.

Đây sẽ là những yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, giảm phụ thuộc vào một thị trường và thích ứng tốt hơn với những thay đổi trong chính sách thương mại của các nước nhập khẩu.