Xuất khẩu gạo vượt 5 triệu tấn sau 6 tháng

Xuất khẩu gạo lập kỷ lục về sản lượng, giá bắt đầu khởi sắc

Ngành xuất khẩu gạo tiếp tục ghi nhận những tín hiệu tích cực trong nửa đầu năm 2026 khi vừa thiết lập kỷ lục mới về sản lượng, vừa cho thấy xu hướng phục hồi của giá bán sau nhiều tháng giảm.

Theo số liệu của Cục Hải quan, riêng trong tháng 6/2026, Việt Nam xuất khẩu khoảng 755.975 tấn gạo, thu về gần 375,8 triệu USD, tăng 45,4% về lượng và 37,3% về kim ngạch so với cùng kỳ năm trước.

Lũy kế 6 tháng đầu năm, lượng gạo xuất khẩu đạt hơn 5 triệu tấn, tăng 6,5% so với cùng kỳ năm 2025 và là mức cao nhất từng ghi nhận trong nửa đầu năm.

Tuy nhiên, kim ngạch xuất khẩu chỉ đạt khoảng 2,4 tỷ USD, giảm 2,5% do giá bán bình quân vẫn thấp hơn so với năm trước.

Trong 6 tháng đầu năm, giá gạo xuất khẩu bình quân đạt khoảng 474 USD/tấn, giảm 8,5% so với cùng kỳ năm 2025.

Dẫu vậy, diễn biến thị trường trong tháng 6 cho thấy xu hướng tích cực khi giá xuất khẩu tăng lên 497 USD/tấn, cao hơn 4,3% so với tháng trước và là mức cao nhất kể từ cuối năm 2025.

Theo giới phân tích, đây là tín hiệu cho thấy thị trường gạo thế giới đang dần bước vào chu kỳ phục hồi sau giai đoạn giá giảm kéo dài.

Về thị trường xuất khẩu, Philippines tiếp tục là khách hàng lớn nhất của gạo Việt Nam.

Trong 6 tháng đầu năm, Việt Nam xuất khẩu sang thị trường này khoảng 2,4 triệu tấn, thu về 1,1 tỷ USD, tăng 13,7% về lượng và 2,3% về giá trị, chiếm gần 48% tổng lượng gạo xuất khẩu.

Đứng thứ hai là Trung Quốc với khoảng 915.000 tấn, kim ngạch hơn 454 triệu USD, tăng hơn 100% cả về sản lượng lẫn giá trị so với cùng kỳ năm trước.

Ngoài hai thị trường chủ lực, nhiều quốc gia khác cũng ghi nhận mức tăng trưởng tích cực như Malaysia, Australia, Ả Rập Xê Út và đặc biệt Iraq, nơi lượng gạo nhập khẩu từ Việt Nam tăng đột biến.

Ở chiều ngược lại, xuất khẩu sang một số thị trường truyền thống như Ghana, Bờ Biển Ngà, Singapore, Hong Kong và UAE có xu hướng giảm.

Nhu cầu thế giới tăng, triển vọng xuất khẩu gạo tiếp tục tích cực

Theo nhiều tổ chức quốc tế, thị trường gạo toàn cầu được dự báo sẽ tiếp tục thuận lợi trong nửa cuối năm khi nguồn cung có dấu hiệu thu hẹp, trong khi nhu cầu nhập khẩu vẫn duy trì ở mức cao.

Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) cho biết chỉ số giá gạo thế giới trong tháng 6 đã tăng lên mức cao nhất kể từ đầu năm 2025, phản ánh xu hướng phục hồi của thị trường.

Tại Việt Nam, giá chào bán nhiều chủng loại gạo cũng đang cải thiện đáng kể.

Đến cuối tháng 7, gạo Jasmine được chào bán ở mức 546-550 USD/tấn, tăng khoảng 100 USD/tấn so với cuối năm ngoái.

Trong khi đó, gạo thơm 5% tấm đạt 500-510 USD/tấn, còn gạo trắng 5% tấm dao động 424-428 USD/tấn, đều cao hơn đáng kể so với đầu năm.

Theo các chuyên gia, giá gạo tăng không chỉ do nhu cầu nhập khẩu cải thiện mà còn chịu tác động từ chi phí vận chuyển gia tăng, giá đầu vào tăng và lo ngại hiện tượng El Niño ảnh hưởng đến sản lượng tại nhiều quốc gia sản xuất lúa gạo.

Trong báo cáo mới nhất, Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) dự báo sản lượng gạo toàn cầu niên vụ 2026-2027 sẽ giảm nhẹ, trong khi nhu cầu tiêu thụ tiếp tục tăng.

Đáng chú ý, USDA đã nâng dự báo xuất khẩu gạo của Việt Nam năm 2026 lên 8,1 triệu tấn, cao hơn dự báo trước và nhỉnh hơn kết quả của năm 2025.

Theo cơ quan này, nhu cầu nhập khẩu tăng từ các thị trường truyền thống như Philippines và Trung Quốc sẽ tiếp tục là động lực quan trọng cho xuất khẩu gạo Việt Nam trong thời gian tới.

Riêng Trung Quốc được dự báo sẽ nhập khẩu khoảng 3,9 triệu tấn gạo trong năm nay – mức cao nhất trong nhiều năm trở lại đây.

Trong khi đó, Philippines cũng được nâng dự báo nhập khẩu lên 5,7 triệu tấn do sản lượng lúa trong nước chịu ảnh hưởng của chi phí sản xuất tăng và nguy cơ thiếu nước vì El Niño.

Tuy nhiên, triển vọng xuất khẩu sang thị trường lớn nhất này vẫn tiềm ẩn không ít rủi ro.

Philippines đang xem xét điều chỉnh chính sách nhập khẩu, bao gồm việc hạn chế nhập gạo 5% tấm và cân nhắc tăng thuế đối với gạo nhập khẩu từ Việt Nam cùng một số quốc gia xuất khẩu lớn khác nhằm bảo vệ ngành sản xuất trong nước.

Theo các chuyên gia, để duy trì đà tăng trưởng trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng lớn, doanh nghiệp Việt Nam cần tiếp tục nâng cao chất lượng sản phẩm, đa dạng hóa thị trường và tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do. Đồng thời, việc phát triển các dòng gạo chất lượng cao, gạo thơm và gạo có giá trị gia tăng sẽ là chìa khóa giúp ngành gạo nâng cao sức cạnh tranh và gia tăng giá trị xuất khẩu trong dài hạn.