Xuất khẩu rau quả lần đầu vượt 1 tỷ USD trong một tháng

Xuất khẩu rau quả lập kỷ lục 1,12 tỷ USD trong tháng 7

Xuất khẩu rau quả Việt Nam vừa ghi nhận cột mốc chưa từng có khi kim ngạch trong tháng 7 đạt 1,12 tỷ USD, lần đầu tiên vượt ngưỡng 1 tỷ USD chỉ trong một tháng.

Theo số liệu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đây cũng là mức kim ngạch theo tháng cao nhất từ trước đến nay của ngành rau quả.

Kết quả trên cho thấy ngành hàng này tiếp tục duy trì sức tăng trưởng mạnh trong bối cảnh nhu cầu tại nhiều thị trường lớn được cải thiện, đồng thời doanh nghiệp trong nước ngày càng mở rộng danh mục sản phẩm xuất khẩu.

Đáng chú ý, động lực tăng trưởng không chỉ đến từ nhóm rau quả tươi truyền thống. Cơ cấu xuất khẩu đang có sự dịch chuyển rõ rệt sang những sản phẩm chế biến có giá trị gia tăng cao hơn.

Sự thay đổi này đặc biệt thể hiện tại Liên minh châu Âu (EU), thị trường nổi tiếng với các yêu cầu nghiêm ngặt về chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc.

Theo số liệu từ Hiệp hội Rau quả Việt Nam, trong 6 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu rau quả sang EU đạt khoảng 214,4 triệu USD, tăng 31,8% so với cùng kỳ năm trước. Riêng tháng 6, giá trị xuất khẩu sang thị trường này tăng 37,9%.

Điểm đáng chú ý nằm ở cơ cấu hàng hóa.

Nếu các sản phẩm chế biến hiện chiếm khoảng 30,85% tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả của Việt Nam thì tại EU, tỷ lệ này đã lên tới gần 2/3.

Điều đó cho thấy thị trường châu Âu đang tạo dư địa lớn cho các doanh nghiệp Việt Nam chuyển dần từ xuất khẩu nguyên liệu tươi sang các sản phẩm có hàm lượng chế biến cao hơn.

Rau quả chế biến tăng mạnh tại các thị trường khó tính

Những sản phẩm như rau quả đông lạnh, sấy khô, nghiền, puree hay nước ép ngày càng được nhiều doanh nghiệp tập trung phát triển.

So với nông sản tươi, nhóm hàng này có nhiều lợi thế như thời hạn bảo quản dài hơn, giảm áp lực tiêu thụ ngay sau thu hoạch và thuận lợi hơn trong vận chuyển đường dài.

Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng khi xuất khẩu sang những thị trường cách xa Việt Nam như EU, nơi thời gian vận chuyển kéo dài và yêu cầu bảo quản nghiêm ngặt.

Nhiều sản phẩm chế biến hiện ghi nhận tốc độ tăng trưởng cao.

Xuất khẩu chanh leo chế biến đạt khoảng 123,19 triệu USD, tăng 37,5% so với cùng kỳ năm trước.

Khoai tây chế biến tăng tới 100,7%, trong khi thanh long chế biến tăng 50,1%.

Những con số này cho thấy tiềm năng gia tăng giá trị của nông sản Việt thông qua chế biến vẫn còn rất lớn.

Tại Đức, một trong những thị trường quan trọng của EU, kim ngạch nhập khẩu rau quả chế biến từ Việt Nam trong 5 tháng đầu năm đạt khoảng 28,24 triệu euro, tăng tới 126% so với cùng kỳ.

Mức tăng này phản ánh nhu cầu đối với sản phẩm chế biến của Việt Nam đang cải thiện đáng kể khi doanh nghiệp đáp ứng được những yêu cầu về tiêu chuẩn và chất lượng.

Chế biến sâu không chỉ giúp nâng giá bán mà còn giải quyết bài toán tồn tại nhiều năm của ngành nông nghiệp Việt Nam là tổn thất sau thu hoạch.

Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, tỷ lệ tổn thất rau quả sau thu hoạch tại Việt Nam hiện vẫn dao động khoảng 30-40%. Con số này cao hơn đáng kể so với mức khoảng 10-15% của Thái Lan.

Điều này đồng nghĩa một lượng lớn nông sản có thể mất giá trị trước khi đến được người tiêu dùng hoặc doanh nghiệp chế biến.

Nếu hệ thống kho lạnh, bảo quản và nhà máy chế biến được đầu tư tốt hơn, lượng nguyên liệu này có thể được chuyển thành các sản phẩm đông lạnh, sấy, nước ép hoặc puree, qua đó kéo dài thời gian bảo quản và nâng cao giá trị thương mại.

Tiêu chuẩn kỹ thuật vẫn là thách thức lớn với xuất khẩu rau quả

Dù triển vọng tăng trưởng được đánh giá tích cực, ngành rau quả Việt Nam vẫn phải đối mặt với nhiều rào cản nếu muốn duy trì đà tăng tại những thị trường lớn.

Các yêu cầu về mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói, truy xuất nguồn gốc và kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật ngày càng chặt chẽ.

Đối với những thị trường như EU, doanh nghiệp còn phải đáp ứng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt liên quan đến kim loại nặng, chất lượng sản phẩm và quy trình sản xuất.

Việc một lô hàng không đáp ứng tiêu chuẩn có thể ảnh hưởng không chỉ tới doanh nghiệp xuất khẩu mà còn tác động đến uy tín của cả vùng nguyên liệu.

Do đó, sự tăng trưởng về kim ngạch cần đi kèm với việc kiểm soát chất lượng ngay từ khâu sản xuất.

Bên cạnh đó, năng lực chế biến hiện vẫn chưa tương xứng với nguồn cung nguyên liệu của Việt Nam. Nhiều vùng sản xuất rau quả lớn vẫn phụ thuộc chủ yếu vào tiêu thụ tươi khiến giá nông sản dễ giảm mạnh trong những giai đoạn thu hoạch rộ.

Việc mở rộng các nhà máy chế biến gần vùng nguyên liệu được xem là một trong những giải pháp quan trọng để giảm tình trạng "được mùa, mất giá", đồng thời giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong hoạt động xuất khẩu.

Cột mốc 1,12 tỷ USD trong tháng 7 cho thấy xuất khẩu rau quả Việt Nam đang bước sang một giai đoạn phát triển mới.

Nếu trước đây tăng trưởng chủ yếu dựa vào việc mở rộng thị trường cho các sản phẩm tươi, thì xu hướng hiện nay đang chuyển sang nâng cao giá trị thông qua chế biến và đa dạng hóa sản phẩm.

Đây cũng là hướng đi giúp ngành rau quả giảm phụ thuộc vào một số mặt hàng hoặc thị trường nhất định, đồng thời tận dụng tốt hơn nguồn nguyên liệu phong phú trong nước.

Trong bối cảnh nhu cầu đối với thực phẩm chế biến, tiện lợi và có thời hạn bảo quản dài ngày càng gia tăng, chế biến sâu được kỳ vọng sẽ trở thành một trong những động lực quan trọng giúp ngành rau quả duy trì tốc độ tăng trưởng và thiết lập thêm những kỷ lục xuất khẩu mới trong thời gian tới.