Toyota Việt Nam vượt mốc 1 tỷ USD xuất khẩu linh kiện ô tô

Xuất khẩu linh kiện ô tô vượt mốc 1 tỷ USD

Xuất khẩu linh kiện ô tô của Toyota Việt Nam (TMV) vừa vượt mốc 1 tỷ USD giá trị tích lũy, đánh dấu một cột mốc đáng chú ý của doanh nghiệp sau nhiều năm phát triển hoạt động sản xuất tại Việt Nam.

Theo số liệu được công bố, riêng trong 6 tháng đầu năm 2026, giá trị xuất khẩu phụ tùng của Toyota Việt Nam đạt khoảng 37 triệu USD, qua đó đưa tổng kim ngạch tích lũy vượt mốc 1 tỷ USD.

Tại Việt Nam, Tập đoàn Trường Hải (THACO) cũng tham gia sản xuất, xuất khẩu linh kiện và phụ tùng cho một số thương hiệu ô tô quốc tế. Tuy nhiên, doanh nghiệp chưa công bố tổng kim ngạch xuất khẩu tích lũy. Với dữ liệu hiện có, Toyota Việt Nam là một trong những doanh nghiệp sản xuất ô tô đầu tiên tại Việt Nam công bố cột mốc xuất khẩu phụ tùng vượt 1 tỷ USD.

Không chỉ xuất khẩu linh kiện, hoạt động sản xuất và kinh doanh xe của Toyota tại Việt Nam tiếp tục tăng trưởng.

Trong nửa đầu năm 2026, sản lượng sản xuất tại nhà máy của hãng đạt 11.995 xe, nâng tổng số xe được sản xuất tích lũy lên 733.101 chiếc.

Ở mảng bán hàng, Toyota Việt Nam tiêu thụ 36.669 xe trong 6 tháng đầu năm, bao gồm cả thương hiệu Lexus, tăng 22% so với cùng kỳ năm 2025.

Đáng chú ý là tốc độ tăng trưởng của dòng xe hybrid (HEV). Tổng doanh số 5 mẫu xe hybrid của hãng đạt 7.081 chiếc, tăng tới 106% so với cùng kỳ năm trước.

Kết quả trên cho thấy cơ cấu sản phẩm của Toyota tại Việt Nam đang có sự thay đổi đáng kể khi người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến các dòng xe tiết kiệm nhiên liệu và sử dụng công nghệ điện hóa.

Song song với hoạt động kinh doanh, Toyota Việt Nam cho biết đã đóng góp hơn 482 triệu USD vào ngân sách Nhà nước trong nửa đầu năm. Qua đó, tổng giá trị đóng góp ngân sách tích lũy của doanh nghiệp vượt 15,4 tỷ USD.

Cột mốc xuất khẩu linh kiện hơn 1 tỷ USD cũng cho thấy hoạt động của các hãng ô tô tại Việt Nam không còn chỉ tập trung vào lắp ráp và phân phối xe cho thị trường nội địa. Việc tham gia vào chuỗi cung ứng quốc tế đang mở ra một hướng phát triển khác cho ngành công nghiệp ô tô và công nghiệp hỗ trợ trong nước.

Cơ hội cho công nghiệp hỗ trợ Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng

Công nghiệp hỗ trợ được xem là một mắt xích quan trọng đối với mục tiêu nâng cao giá trị sản xuất trong nước của ngành ô tô.

Tại một hội nghị do Chính phủ tổ chức vào tháng 9/2024, công nghiệp hỗ trợ được xác định bao gồm những sản phẩm phục vụ quá trình sản xuất thành phẩm, từ linh kiện, phụ liệu, phụ tùng đến bao bì và nhiều loại nguyên liệu.

Phát triển lĩnh vực này không chỉ giúp tăng tỷ lệ nội địa hóa mà còn được kỳ vọng hỗ trợ Việt Nam thu hút thêm vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và tạo cơ hội cho doanh nghiệp vừa và nhỏ tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đối với ngành ô tô, khả năng cung ứng linh kiện đạt tiêu chuẩn quốc tế đặc biệt quan trọng do một mẫu xe cần hàng nghìn chi tiết từ nhiều nhà cung cấp khác nhau.

Khi một doanh nghiệp tại Việt Nam có thể sản xuất linh kiện để xuất khẩu, giá trị mang lại không đơn thuần nằm ở doanh thu mà còn thể hiện khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật, chất lượng và quản trị của chuỗi sản xuất toàn cầu.

Tuy nhiên, cột mốc mới của Toyota Việt Nam xuất hiện đúng thời điểm ngành công nghiệp phụ trợ ô tô thế giới đang đứng trước một cuộc chuyển đổi lớn.

Theo Ernst & Young Global, ngành ô tô toàn cầu đang trải qua giai đoạn chuyển dịch mang tính lịch sử khi xe điện ngày càng chiếm tỷ trọng lớn hơn.

Điều này đặt ngành sản xuất phụ tùng truyền thống phục vụ xe động cơ đốt trong trước áp lực tái cơ cấu.

Thị trường công nghiệp hỗ trợ cho xe động cơ đốt trong hiện có quy mô khoảng 1.900 tỷ USD, nhưng tốc độ tăng trưởng được dự báo sẽ dần chậm lại. Những doanh nghiệp chuyên sản xuất các bộ phận như bình nhiên liệu, kim phun, bugi hay hệ thống xả sẽ phải đối mặt với nguy cơ thị trường thu hẹp khi doanh số xe điện gia tăng.

Theo Ernst & Young, khoảng 25% lợi nhuận hiện tại từ nhóm linh kiện dành cho xe động cơ đốt trong truyền thống có thể bị ảnh hưởng, với quy mô lợi nhuận dự kiến giảm khoảng một nửa vào năm 2030.

Thị trường linh kiện xe điện có thể vượt 320 tỷ USD

Sự khác biệt về cấu tạo giữa xe điện và xe sử dụng động cơ đốt trong chính là yếu tố đang làm thay đổi toàn bộ ngành phụ trợ.

Một hệ thống truyền động xe điện như trên các mẫu Tesla chỉ có khoảng 20 bộ phận chuyển động, trong khi xe chạy xăng cần tới hàng trăm chi tiết như bộ tản nhiệt, bugi, kim phun nhiên liệu, hệ thống ống xả và nhiều bộ phận cơ khí khác.

Số lượng linh kiện giảm đồng nghĩa một số ngành sản xuất truyền thống sẽ mất dần thị trường khi quá trình điện hóa diễn ra nhanh hơn.

Tại Mỹ, Hiệp hội Thị trường Thiết bị chuyên dụng (SEMA), tổ chức đại diện khoảng 7.000 nhà cung cấp chủ yếu là doanh nghiệp nhỏ, cho biết gần 30% sản phẩm của các thành viên hiện vẫn phụ thuộc vào động cơ đốt trong. Doanh số của nhóm doanh nghiệp này từng đạt khoảng 52 tỷ USD trong một năm.

Các chính sách về khí thải càng thúc đẩy quá trình chuyển đổi. Những yêu cầu ngày càng nghiêm ngặt đối với xe phát thải cùng mục tiêu gia tăng tỷ lệ phương tiện không phát thải tại nhiều thị trường lớn đang buộc các nhà sản xuất linh kiện phải điều chỉnh chiến lược.

Theo ông Julie Fream, Chủ tịch Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô & thiết bị - Nhà cung cấp thiết bị gốc (MEMA), một trong những thách thức lớn nhất của doanh nghiệp linh kiện là lựa chọn đúng thời điểm chuyển đổi.

Đầu tư sang xe điện quá sớm có thể khiến doanh nghiệp đối diện công suất dư thừa khi thị trường chưa đủ lớn. Ngược lại, chuyển đổi quá chậm có thể khiến họ mất thị phần vào tay những đối thủ đi trước.

Thực tế, các nhà cung cấp lớn đang lựa chọn những chiến lược rất khác nhau. Có doanh nghiệp từng dự kiến bán mảng linh kiện xe động cơ đốt trong để chuyển toàn bộ nguồn lực sang xe điện nhưng sau đó thay đổi kế hoạch, lựa chọn phát triển các sản phẩm có thể sử dụng trên cả hai dòng xe như hệ thống treo và phanh.

Ở chiều ngược lại, một số doanh nghiệp đã đầu tư hàng tỷ USD vào công nghệ xe điện, mua lại các công ty pin và trạm sạc, đồng thời thoái vốn khỏi những mảng phụ tùng truyền thống.

Tiềm năng của thị trường mới là rất lớn. Theo Mordor Intelligence, quy mô thị trường phụ tùng và linh kiện xe điện toàn cầu đạt khoảng 124,5 tỷ USD năm 2024 và có thể tăng lên 323,5 tỷ USD vào năm 2029.

Nếu dự báo này trở thành hiện thực, thị trường sẽ đạt tốc độ tăng trưởng kép hàng năm khoảng 21,22%.

Động lực đến từ tiêu chuẩn khí thải ngày càng nghiêm ngặt, chính sách trợ cấp và ưu đãi thuế dành cho xe điện cùng sự phát triển nhanh của công nghệ pin và hạ tầng sạc.

Trong bối cảnh đó, cột mốc hơn 1 tỷ USD xuất khẩu linh kiện ô tô của Toyota Việt Nam vừa phản ánh sự phát triển của hoạt động công nghiệp hỗ trợ trong nước, vừa đặt ra bài toán mới cho chuỗi cung ứng Việt Nam.

Khi thị trường ô tô thế giới chuyển dần sang điện hóa, cơ hội sẽ không chỉ nằm ở việc gia tăng số lượng linh kiện xuất khẩu hiện tại mà còn ở khả năng doanh nghiệp trong nước tham gia sản xuất pin, điện tử công suất, hệ thống quản lý năng lượng, bộ phận truyền động điện và những linh kiện có thể sử dụng trên nhiều loại phương tiện.

Khả năng thích ứng với cuộc chuyển đổi này sẽ quyết định liệu ngành công nghiệp hỗ trợ ô tô Việt Nam chỉ đóng vai trò nhà cung cấp cho chuỗi sản xuất truyền thống hay có thể tiến sâu hơn vào chuỗi giá trị của ngành xe điện toàn cầu.