Trường hợp nào được đóng thêm để đủ điều kiện hưởng lương hưu?

Thiếu tối đa 6 tháng được đóng một lần để hưởng lương hưu

Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 có hiệu lực từ ngày 1/7/2025. Một trong những thay đổi đáng chú ý là người lao động đủ tuổi nghỉ hưu có thể được hưởng lương hưu khi đã đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 15 năm, thay cho mức tối thiểu 20 năm trước đây.

Bên cạnh việc rút ngắn thời gian tham gia, quy định mới còn làm rõ những trường hợp người lao động được đóng một lần cho thời gian còn thiếu hoặc đóng bù sau thời gian tạm dừng đóng bảo hiểm xã hội.

Đối với người tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, khi đã đủ tuổi nghỉ hưu nhưng còn thiếu thời gian đóng không quá 6 tháng để đủ điều kiện hưởng lương hưu, người lao động được đóng một lần cho số tháng còn thiếu.

Mức đóng một lần được xác định bằng tổng mức đóng của người lao động và người sử dụng lao động vào quỹ hưu trí và tử tuất của tháng liền kề trước khi người lao động nghỉ việc.

Thời điểm đóng sớm nhất là tháng liền kề trước tháng người lao động đủ điều kiện hưởng lương hưu.

Quy định này giúp người đã đến tuổi nghỉ hưu nhưng chỉ còn thiếu một khoảng thời gian ngắn có thể hoàn tất nghĩa vụ đóng, thay vì phải tiếp tục chờ đủ thời gian hoặc không đủ điều kiện nhận lương hưu.

Nội dung này được quy định tại khoản 7 Điều 33 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 và hướng dẫn đối với bảo hiểm xã hội bắt buộc. Các văn bản hướng dẫn Luật Bảo hiểm xã hội có hiệu lực từ ngày 1/7/2025.

Người tham gia tự nguyện được đóng một lần cho tối đa 5 năm còn thiếu

Với người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, pháp luật cho phép đóng một lần cho thời gian còn thiếu nếu đã đủ tuổi nghỉ hưu nhưng còn thiếu không quá 5 năm, tương đương 60 tháng.

Khoản đóng này nhằm giúp người tham gia hoàn thành đủ thời gian tối thiểu 15 năm để hưởng lương hưu theo Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024.

Đối với một số trường hợp thuộc quy định chuyển tiếp, người tham gia có thể phải đóng đủ 20 năm theo điều kiện áp dụng tương ứng.

Mức đóng một lần được tính trên tổng số tiền phải đóng của những tháng còn thiếu, có áp dụng lãi gộp bằng lãi suất đầu tư quỹ bảo hiểm xã hội bình quân tháng của năm liền kề trước năm đóng.

Người tham gia được hưởng lương hưu từ ngày đầu tiên của tháng liền kề sau tháng đã đóng đủ số tiền cho thời gian còn thiếu.

Chính sách này áp dụng với người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, trong đó có người từng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc nhưng sau đó chuyển sang hình thức tự nguyện. Nghị định số 159/2025/NĐ-CP và Thông tư số 11/2025/TT-BNV quy định chi tiết về bảo hiểm xã hội tự nguyện, cùng có hiệu lực từ ngày 1/7/2025.

Phải đóng bù sau thời gian tạm dừng đóng

Pháp luật cũng quy định việc đóng bù trong trường hợp người sử dụng lao động và người lao động được tạm dừng đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất.

Trường hợp người sử dụng lao động gặp khó khăn, phải tạm dừng sản xuất, kinh doanh dẫn đến không có khả năng đóng bảo hiểm xã hội, doanh nghiệp có thể được tạm dừng đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất trong thời gian tối đa 12 tháng.

Khi hết thời gian tạm dừng, người sử dụng lao động phải đóng bù cho toàn bộ thời gian đã được tạm dừng.

Một trường hợp khác là người lao động bị tạm giam hoặc tạm đình chỉ công việc. Nếu sau đó người lao động được truy lĩnh đầy đủ tiền lương do không bị xử lý kỷ luật hoặc được xác định bị oan, sai, các bên phải đóng bù bảo hiểm xã hội cho khoảng thời gian này.

Nếu trong thời gian được tạm dừng đóng, người lao động đã đủ điều kiện hưởng chế độ hưu trí thì khoản còn thiếu phải được đóng bù để cơ quan bảo hiểm xã hội giải quyết quyền lợi.

Các quy định liên quan đến bảo hiểm xã hội bắt buộc được hướng dẫn tại Nghị định số 158/2025/NĐ-CP. Đối với quân nhân, công an nhân dân, dân quân thường trực và người làm công tác cơ yếu, nội dung tương ứng được quy định tại Nghị định số 157/2025/NĐ-CP.

Có thể đóng thêm để hưởng trợ cấp hằng tháng

Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 còn bổ sung chế độ trợ cấp hằng tháng đối với người đã đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu và chưa đến tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.

Người lao động không nhận bảo hiểm xã hội một lần và có thời gian đóng nhưng chưa đủ 15 năm có thể được hưởng trợ cấp hằng tháng từ chính khoản đóng của mình.

Thời gian và mức hưởng được xác định căn cứ vào tổng thời gian tham gia và số tiền đã đóng vào quỹ bảo hiểm xã hội.

Trường hợp số tiền tương ứng với thời gian đã đóng chưa đủ để người lao động hưởng trợ cấp hằng tháng cho đến khi đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội, người lao động có thể đóng một lần cho phần còn thiếu.

Sau khi hoàn tất khoản đóng bổ sung, người lao động được hưởng trợ cấp hằng tháng cho đến khi đủ điều kiện chuyển sang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.

Quy định này tạo thêm lựa chọn cho những người đã đến tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ số năm đóng để nhận lương hưu, thay vì chỉ có phương án nhận bảo hiểm xã hội một lần.

Như vậy, việc đóng một lần hoặc đóng bù không được áp dụng giống nhau cho mọi trường hợp. Người lao động cần xác định mình đang tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc hay tự nguyện, số tháng còn thiếu và nguyên nhân gián đoạn để áp dụng đúng quy định.