Thủ tướng Lê Minh Hưng: Điện Biên phải cạnh tranh bằng năng lực điều hành, mạnh dạn đề xuất cơ chế để bứt phá

Tham dự cuộc làm việc có các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng: Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng, Bí thư Tỉnh ủy Điện Biên Trần Tiến Dũng; lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan Trung ương và địa phương.

Tại cuộc làm việc, các đại biểu đã phân tích kỹ dư địa, tiềm năng, lợi thế của Điện Biên, đánh giá những kết quả đạt được, nhận diện những khó khăn, thách thức, bất cập, vướng mắc và nguyên nhân. Đặc biệt, theo chỉ đạo của Thủ tướng, cuộc làm việc nhằm xử lý triệt để các đề xuất, kiến nghị rất cụ thể của tỉnh, tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc, thống nhất các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm thời gian tới để đạt mục tiêu đề ra, nhất là mục tiêu tăng trưởng 2 con số.

Giải ngân vốn đầu tư công đứng đầu cả nước

Theo các báo cáo, ý kiến tại cuộc làm việc, Điện Biên có diện tích trên 9.500 km2 (đứng thứ 14/34), dân số khoảng 670.000 người (đứng thứ 32/34), với 18 dân tộc thiểu số sinh sống (84% dân số). Đây là miền đất biên cương anh hùng, phên dậu cực tây bắc của Tổ quốc, với chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ.

Điện Biên là tỉnh duy nhất có sân bay tại vùng Tây Bắc và chung đường biên giới với cả hai nước Lào, Trung Quốc; với nhiều tiềm năng, lợi thế cho phát triển, nhất là kinh tế cửa khẩu, nông nghiệp, lâm nghiệp, công nghiệp chế biến, thủy điện, năng lượng tái tạo, du lịch gắn với truyền thống lịch sử, văn hóa đặc sắc các dân tộc trên địa bàn…

Trong 6 tháng đầu năm 2026, tăng trưởng GRDP đạt 8,67%, cao hơn bình quân cả nước (8,18%). Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng khá tích cực, trong đó khu vực dịch vụ giữ vai trò là động lực chính (chiếm 62,35%).

Các ngành, lĩnh vực chủ yếu duy trì đà tăng trưởng tốt; chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng 16,03% so với cùng kỳ; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 14,86%; kim ngạch xuất nhập khẩu tăng 26,68%; du lịch đạt doanh thu trên 1.700 tỷ đồng; đón gần 1 triệu lượt khách, tăng 20%.

Giải ngân vốn đầu tư công đứng đầu cả nước, gồm cả ngân sách Trung ương và địa phương, đạt 54,3% kế hoạch. Đã khẩn trương phê duyệt và triển khai thực hiện điều chỉnh Quy hoạch tỉnh.

Tập trung đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm như cao tốc Sơn La - Điện Biên - Cửa khẩu Tây Trang (giai đoạn 1); 9 trường phổ thông dân tộc nội trú liên cấp tại các xã biên giới đợt 1 (khởi công năm 2025); dự án cấp điện nông thôn "Bừng sáng Điện Biên"; các dự án ngoài ngân sách của các nhà đầu tư chiến lược tại tỉnh…

Chính quyền địa phương 2 cấp cơ bản vận hành ổn định; quyết liệt triển khai sắp xếp giảm 558 thôn, tổ dân phố (38,6%); kịp thời rà soát, bố trí đội ngũ cán bộ sau sắp xếp đơn vị hành chính. Triển khai quyết liệt Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị; thực hiện nhiều giải pháp đẩy mạnh cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Các lĩnh vực văn hóa, xã hội, giáo dục đào tạo, y tế, giảm nghèo bền vững, việc làm tiếp tục được quan tâm; quyết liệt triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Công tác bảo đảm quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội được triển khai hiệu quả; công tác dân tộc, tôn giáo được chú trọng; các hoạt động đối ngoại, hợp tác kinh tế, giao lưu văn hóa với địa phương biên giới các nước bạn được đẩy mạnh.

Bước vào giai đoạn phát triển mới với tinh thần chủ động, tự tin

Phát biểu kết luận, Thủ tướng Lê Minh Hưng cơ bản đồng tình với các báo cáo, ý kiến và thay mặt Chính phủ ghi nhận, đánh giá cao và biểu dương sự nỗ lực, kiên trì vượt khó vươn lên và những kết quả quan trọng bước đầu mà Đảng bộ, chính quyền, nhân dân các dân tộc tỉnh Điện Biên đạt được trong thời gian qua. Đây là tiền đề rất quan trọng để tỉnh bước vào giai đoạn phát triển mới với tinh thần chủ động, tự tin, đóng góp nhiều hơn nữa vào thành tựu chung của cả nước.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Thủ tướng chỉ rõ những hạn chế, khó khăn, thách thức cần nhìn nhận thẳng thắn, nghiêm túc và có giải pháp khắc phục. Quy mô kinh tế của tỉnh còn khiêm tốn, tỉ trọng trong GDP cả nước chỉ chiếm 0,3% (đứng thứ 33/34); tốc độ tăng trưởng 6 tháng đầu năm ở mức tích cực, cao hơn mức bình quân cả nước, đứng thứ 17/34 cả nước, thứ 5/9 trong vùng, nhưng thấp hơn kịch bản đề ra (10,46%), tạo áp lực lớn đối với 6 tháng cuối năm (phải tăng trên 13,07%) để đạt mục tiêu cả năm (11,02%).

Cơ cấu kinh tế của tỉnh còn phụ thuộc vào thương mại biên giới, dịch vụ cửa khẩu, du lịch và các ngành có giá trị gia tăng chưa cao, chưa bền vững (thiếu sản phẩm du lịch chất lượng cao; quy mô công nghiệp nhỏ, khả năng tăng trưởng thiếu bền vững, phụ thuộc nhiều vào thủy điện và khai thác tài nguyên; chưa có nhiều dự án lớn về công nghiệp chế biến, chế tạo phát triển; các lĩnh vực nông, lâm nghiệp chưa phát huy được lợi thế cạnh tranh).

Cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh còn bất cập; năng lực cạnh tranh cấp tỉnh còn thấp (chỉ số PAR đứng thứ 29/34; SIPAS đứng thứ 19/34, PCI năm 2025 đạt 63,75 điểm thuộc nhóm 19/34 địa phương có chất lượng điều hành mức "Khá").

Thu ngân sách nhà nước 6 tháng đạt thấp. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội mới đạt gần 8,7 nghìn tỷ đồng (34,7% kế hoạch). Thu hút vốn đầu tư ngoài ngân sách nhà nước chưa có đột phá, thiếu các dự án lớn, công nghệ cao...

Hạ tầng kinh tế-xã hội, nhất là hạ tầng giao thông, hạ tầng truyền tải điện còn thiếu đồng bộ, khả năng chống chịu thiên tai, thích ứng biến đổi khí hậu còn hạn chế. Việc khai thác hết tiềm năng của 4 trục kinh tế động lực, nhất là gắn với Cảng hàng không Điện Biên còn hạn chế.

Một số dự án còn vướng mắc kéo dài trong bồi thường, giải phóng mặt bằng, chuyển mục đích sử dụng đất, tạo áp lực lớn về tiến độ thi công và giải ngân (8 dự án tồn đọng kéo dài với quy mô sử dụng đất 266 ha, tổng vốn đầu tư 4.249 tỷ đồng; chưa có phương án xử lý dứt điểm).

Trình độ, năng lực của đội ngũ cán bộ cấp cơ sở còn hạn chế. Chất lượng nguồn nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu. Đời sống một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa còn khó khăn; có biên giới dài nhưng dân cư thưa, phân tán, tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp về an ninh chính trị, an toàn xã hội; thường xuyên chịu ảnh hưởng tiêu cực của thiên tai, bão lũ ngày càng khắc nghiệt. Lĩnh vực giáo dục, y tế còn nhiều tồn tại, hạn chế.

Đưa Điện Biên thành điểm kết nối kinh tế khu vực

Cơ bản đồng tình với các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026 và thời gian tới, Thủ tướng nhấn mạnh một số nội dung mà Bí thư Tỉnh ủy và Ban Thường vụ Tỉnh ủy cần đặc biệt quan tâm.

Theo Thủ tướng, việc hoàn thành mục tiêu tăng trưởng 2 con số vẫn là thách thức lớn đối với Điện Biên. Điện Biên có nhiều tiềm năng, lợi thế, dư địa; là một trong những địa phương không thực hiện sáp nhập; phải có tư duy đột phá, đổi mới phương pháp, cách làm, chủ động kiến nghị, đề xuất cơ chế, chính sách tháo gỡ những điểm nghẽn để phát triển bứt phá.

Thủ tướng lấy ví dụ, Điện Biên có tiềm năng phát triển điện gió, điện mặt trời nhưng phải có phương án xây dựng hạ tầng phân phối, hệ thống truyền tải điện phù hợp để bảo đảm giải phóng công suất. Hiện các cơ quan đang trình Quốc hội sửa đổi Luật Điện lực, tỉnh cần chủ động, mạnh dạn đề xuất các cơ chế, chính sách trong việc này, tạo thêm điều kiện để Điện Biên giữ rừng, giữ đất, bảo vệ vững chắc an ninh, biên giới quốc gia.

Trên cơ sở tiếp tục quán triệt, triển khai đồng bộ, quyết liệt, hiệu quả Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, các nghị quyết, kết luận của Trung ương, các chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, các nghị quyết của Chính phủ đã giao các nhiệm vụ, giải pháp rất cụ thể cho các địa phương, Thủ tướng yêu cầu Điện Biên cần tập trung rà soát, cập nhật kịch bản tăng trưởng trong 6 tháng cuối năm theo từng ngành, từng lĩnh vực; giao trách nhiệm cụ thể đối với các sở ngành, các xã phường, doanh nghiệp, xác định cơ quan đầu mối, cơ quan phối hợp, thời hạn hoàn thành các nhiệm vụ và phân công từng đồng chí trong Ban Thường vụ Tỉnh ủy trong lãnh đạo chỉ đạo, đôn đốc, định kỳ kiểm tra, giám sát.

Về một số lĩnh vực cụ thể, Thủ tướng yêu cầu tập trung xây dựng kinh tế cửa khẩu hiện đại tại Tây Trang, A Pa Chải, đưa Điện Biên trở thành đầu mối thương mại biên mậu, logistics của vùng Tây Bắc, cửa ngõ giao thương với các nước láng giềng và khu vực. Biến lợi thế sân bay Điện Biên, Di tích quốc gia đặc biệt Điện Biên Phủ, ký ức lịch sử, hệ thống các di sản, cảnh quan đặc sắc như cánh đồng Mường Thanh, Lễ hội hoa Ban… trở thành nguồn lực phát triển du lịch.

Đẩy mạnh phát triển ngành công nghiệp chế biến, chế tạo; phát triển công nghiệp năng lượng theo hướng hiện đại, hiệu quả; chủ động đề xuất bổ sung các dự án điện gió, điện mặt trời vào quy hoạch điện quốc gia điều chỉnh.

Phát triển nông nghiệp theo hướng chế biến sâu, giá trị gia tăng cao, bền vững, sản phẩm chủ lực đặc trưng, truy xuất nguồn gốc rõ ràng (mắc ca, cà phê Arabica, gạo Séng Cù, chè Shan Tuyết, dứa, chanh leo, dược liệu…).

Cùng với đó, giữ vững tiến độ giải ngân vốn đầu tư công thuộc nhóm đầu cả nước, bảo đảm đạt 100% kế hoạch. Khẩn trương hoàn thành việc giao kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030, theo đúng tinh thần Kết luận số 18 của Trung ương; trong bối cảnh nguồn lực hạn chế cần bảo đảm đánh giá đầy đủ, hạch toán hiệu quả kinh tế-xã hội, hiệu quả đầu tư, tác động lan tỏa, phân bổ vốn có trọng tâm, trọng điểm, giảm tối thiểu 30% số lượng dự án so với kế hoạch giai đoạn 2021-2025.

Tập trung tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc và quyết liệt giải ngân số vốn kéo dài sang năm 2026. Tập trung triển khai thực hiện và tăng cường quản lý, giám sát có hiệu quả chương trình mục tiêu quốc gia, đáp ứng nhu cầu thực tiễn, không để trùng lặp, dàn trải, lãng phí.

Thủ tướng yêu cầu triển khai hiệu quả Quy hoạch tỉnh đã được phê duyệt điều chỉnh, bảo đảm đồng bộ với Quy hoạch quốc gia, quy hoạch vùng, chú ý khai thác hiệu quả tuyến đường cao tốc; cụ thể hóa mô hình "4 cực tăng trưởng", trong đó tập trung lấy cực tăng trưởng trung tâm Điện Biên Phủ - Mường Thanh - Mường Phăng làm hạt nhân dẫn dắt tăng trưởng của tỉnh.

Ưu tiên đầu tư phát triển các dự án hạ tầng kết nối giao thông, truyền tải điện, khai thác tối đa lợi thế sở hữu sân bay Điện Biên, đưa "Điện Biên không phải là điểm cuối, mà thành điểm kết nối kinh tế khu vực".

Đồng thời, đẩy mạnh xử lý các dự án tồn đọng, kéo dài, không dừng ở việc lập phương án xử lý mà phải bảo đảm có kết quả đầu ra cụ thể (dự án tiếp tục triển khai thực hiện, tạo công ăn việc làm, đóng góp thu ngân sách...).

Khó khăn về hạ tầng thì phải đưa năng lực điều hành thành lợi thế cạnh tranh

Thủ tướng yêu cầu tiếp tục quyết liệt triển khai Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, Chiến dịch hành động 100 ngày xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số trong hệ thống chính trị; xử lý triệt để các thôn, bản lõm sóng.

Thủ tướng lưu ý tỉnh cần quyết liệt cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp, nâng cao năng lực điều hành của các sở ngành và cấp xã phường, đưa điều này trở thành lợi thế cạnh tranh để thu hút đầu tư, huy động các nguồn lực.

"Tỉnh có những khó khăn về hạ tầng, điều kiện khách quan thì phải bù lại bằng năng lực cạnh tranh, năng lực xử lý điều hành của chính quyền", Thủ tướng phát biểu.

Người đứng đầu Chính phủ lưu ý Điện Biên quan tâm thực hiện tốt các chính sách an sinh xã hội, y tế, giáo dục, văn hóa, giảm nghèo bền vững, nhất là đối với đồng bào dân tộc thiểu số, khu vực biên giới. Triển khai tốt phong trào "Đẩy mạnh chăm lo người có công với cách mạng" nhân dịp 27/7.

Tập trung hoàn thành việc xây dựng 9 trường phổ thông nội trú liên cấp đợt 1 (khởi công trong năm 2025), trước ngày 30/8/2026, để khánh thành đồng loạt ngày 05/9/2026; 5 trường còn lại hoàn thành đúng tiến độ. Trong đó, phát huy kết quả bước đầu từ việc khánh thành Trường Phổ thông dân tộc nội trú liên cấp tại xã biên giới đầu tiên Si Pa Phìn (từ 31/1/2026), để chuẩn bị tốt các điều kiện cần thiết đưa 9 trường đi vào vận hành hiệu quả ngay từ đầu năm học mới 2026-2027.

Đẩy nhanh việc tổ chức khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân. Chú trọng bảo vệ môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học, phát triển rừng bền vững. Tăng cường phòng, chống thiên tai, bão lũ, sạt lở đất trong mùa mưa bão sắp tới, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường và các cơ quan liên quan để hoàn thiện đề án cụ thể.

Thủ tướng yêu cầu giữ vững ổn định chính trị, bảo đảm quốc phòng, an ninh, chủ quyền biên giới quốc gia; đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện; bảo đảm vận hành thông suốt, hiệu quả chính quyền địa phương 2 cấp. Chủ động rà soát, đề xuất phương án sắp xếp các xã, phường phù hợp với thực tiễn địa phương; chủ động xây dựng phương án biên chế để báo cáo cấp có thẩm quyền; rà soát, đánh giá chất lượng, năng lực, trình độ đội ngũ cán bộ cấp cơ sở để có phương án sắp xếp, điều động, bố trí lại cho phù hợp.

Cũng tại cuộc làm việc, lãnh đạo các bộ, ngành đã trả lời và Thủ tướng Chính phủ đã có ý kiến chỉ đạo với các đề xuất, kiến nghị của Điện Biên liên quan cập nhật, điều chỉnh, bổ sung Quy hoạch điện VIII; cơ chế thu hút nhà đầu tư năng lượng điện mặt trời, điện gió; cơ chế chia sẻ nguồn nước; chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn; phát huy hiệu quả Cảng hàng không Điện Biên…

Thủ tướng cơ bản đồng ý về chủ trương với các đề xuất, kiến nghị, giao các bộ, cơ quan nghiên cứu nội dung kiến nghị của tỉnh, trả lời bằng văn bản và chủ động thực hiện các nhiệm vụ theo thẩm quyền; kịp thời báo cáo, đề xuất cấp có thẩm quyền đối với những vấn đề vượt thẩm quyền.

Thủ tướng đề nghị tỉnh trước mắt phối hợp với các cơ quan, các hãng hàng không đẩy mạnh thu hút các chuyến bay thuê chuyến (charter) nhằm tiếp tục phát triển các đường bay tới sân bay Điện Biên, phát huy lợi thế du lịch của địa phương.