Người lao động cần cân nhắc điều gì để có mức lương hưu cao?

Nghỉ việc sau 1 năm có được rút bảo hiểm xã hội một lần?

Sau 12 tháng nghỉ việc, người lao động không phải trường hợp nào cũng được nhận bảo hiểm xã hội một lần. Từ ngày 1/7/2025, điều kiện này phụ thuộc đáng kể vào thời điểm bắt đầu tham gia và tổng thời gian đã đóng.

Đây là thắc mắc phổ biến của nhiều lao động sau khi chấm dứt hợp đồng và không tiếp tục làm việc tại doanh nghiệp.

Theo cơ quan Bảo hiểm xã hội, khoản 1 Điều 70 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 quy định một số trường hợp người lao động được hưởng BHXH một lần.

Trong đó gồm người đã đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ 15 năm đóng; người ra nước ngoài để định cư; người mắc một số bệnh nghiêm trọng; người có mức suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên hoặc là người khuyết tật đặc biệt nặng.

Đáng chú ý, đối với trường hợp nghỉ việc và chờ đủ 12 tháng, quy định mới có điều kiện riêng.

Người lao động phải có thời gian đóng BHXH trước ngày 1/7/2025, sau 12 tháng không thuộc diện tham gia bắt buộc, cũng không tham gia tự nguyện và có tổng thời gian đóng chưa đủ 20 năm thì mới thuộc diện được đề nghị hưởng một lần.

Như vậy, việc “nghỉ việc đủ một năm” không phải là điều kiện duy nhất.

Nếu người lao động bắt đầu tham gia từ ngày 1/7/2025 trở đi, trường hợp chỉ nghỉ việc 12 tháng sẽ không mặc nhiên được rút theo diện này. Khi đó, việc giải quyết phải căn cứ vào các trường hợp khác được quy định tại Điều 70.

Quy định mới được xây dựng theo hướng khuyến khích người lao động bảo lưu quá trình tham gia để tiếp tục tích lũy thời gian, thay vì nhận toàn bộ quyền lợi trong một lần. Luật hiện chỉ yêu cầu từ đủ 15 năm đóng để đủ một trong những điều kiện hưởng lương hưu khi đến tuổi, thay cho mốc 20 năm trước đây.

Bảo lưu thời gian đóng để giữ quyền lợi về lương hưu

Cơ quan Bảo hiểm xã hội khuyến nghị người lao động cân nhắc kỹ trước khi lựa chọn nhận BHXH một lần.

Nếu bảo lưu thời gian đã đóng và tiếp tục tham gia bắt buộc khi quay trở lại làm việc, hoặc chuyển sang BHXH tự nguyện, người lao động có thể tích lũy đủ điều kiện để hưởng lương hưu hằng tháng khi về già.

Trong thời gian hưởng chế độ này, người hưởng còn được quỹ BHXH đóng bảo hiểm y tế. Đây là một trong những quyền lợi được Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 tiếp tục duy trì nhằm khuyến khích người tham gia bảo lưu quá trình đóng.

Ngược lại, khi nhận BHXH một lần, phần thời gian tương ứng đã được giải quyết sẽ không còn được tính để hưởng các quyền lợi dài hạn từ quá trình tham gia đó.

Người lao động cũng không còn cơ hội hưởng các quyền lợi gắn với quá trình tham gia như chế độ hưu trí, bảo hiểm y tế khi về già và các chế độ tử tuất tương ứng nếu toàn bộ thời gian đã được giải quyết một lần.

Đối với người không tiếp tục làm việc tại doanh nghiệp, BHXH tự nguyện là một lựa chọn để nối tiếp thời gian đã đóng.

Mức đóng được xác định bằng 22% mức thu nhập tháng do người tham gia lựa chọn. Với mức thu nhập thấp nhất bằng chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn 1,5 triệu đồng/người/tháng, mức đóng trước hỗ trợ là 330.000 đồng/tháng.

Theo mức hỗ trợ được nêu, người thuộc hộ nghèo hoặc sinh sống tại xã đảo, đặc khu chỉ phải tự đóng 165.000 đồng/tháng; người thuộc hộ cận nghèo đóng 198.000 đồng/tháng; người dân tộc thiểu số đóng 231.000 đồng/tháng.

Các trường hợp còn lại tham gia tự nguyện với mức thấp nhất sẽ đóng 264.000 đồng/tháng sau khi trừ phần hỗ trợ của Nhà nước.

Việc tiếp tục tham gia giúp người lao động giữ lại toàn bộ thời gian đã tích lũy trước đó. Khi đủ tuổi và đủ số năm theo quy định, quá trình đóng ở cả giai đoạn bắt buộc và tự nguyện được cộng nối để tính quyền lợi.