Chính phủ triển khai đồng bộ chính sách tài khóa - tiền tệ, hướng tới tăng trưởng 2 con số

Tài khóa mở rộng, đẩy mạnh đầu tư công

Tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 7/2026 diễn ra chiều 3/8, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho biết tăng trưởng 6 tháng đầu năm đã đạt 8,18%. Để cả năm có thể giữ mức tăng trưởng 2 con số, nhiệm vụ đối với 6 tháng còn lại của năm 2026 là rất lớn.

Trong bối cảnh này, Bộ Tài chính cùng với các bộ ngành đã tham mưu cho Chính phủ các kịch bản tăng trưởng. Sau khi ban hành Nghị quyết 168 ngày 27/06, Chính phủ tiếp tục ra Nghị quyết 180 ngày 18/07, đồng bộ giải pháp cho các kịch bản và linh hoạt ứng phó biến động cuối năm.

Về chính sách tài khóa, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cho biết Chính phủ sẽ tiếp tục thực hiện chính sách tài khóa mở rộng có trọng tâm, trọng điểm. Triển khai các chính sách gia hạn thời hạn nộp thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân và tiền thuê đất cho người dân và doanh nghiệp để tạo ra nguồn lực tốt hơn giúp doanh nghiệp, người dân có những điều kiện kinh doanh, vốn, tài chính tốt hơn. Điều chỉnh linh hoạt một số quy định về thuế xăng dầu, nhiên liệu bay, phù hợp với diễn biến giá của thế giới.

Đặc biệt, đầu tư công tiếp tục được xác định là một trụ cột hết sức quan trọng trong tăng trưởng. Chúng ta vừa hoàn thành việc phân bổ nguồn tăng thu ngân sách Trung ương năm 2025 và phân bổ vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 đến các bộ ngành, địa phương, đến các dự án để có thể triển khai và giải ngân, thúc đẩy tăng trưởng.

Một trong những nội dung quan trọng trong chính sách tài chính là trong năm 2026 sẽ tăng lương cơ sở. Ngành tài chính đã phối hợp và cùng với các địa phương chuẩn bị đầy đủ nguồn lực để thực hiện tăng lương cơ sở cho năm 2026. Trong phiên họp Chính phủ tháng 7, Chính phủ phấn đấu thu ngân sách nhà nước năm 2026 sẽ tăng ít nhất 10% so với năm 2025.

Nhóm chính sách thứ hai, Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương phải khai thác tối đa các nguồn lực nguồn lực sẵn có, những dư địa kết hợp với cơ cấu lại nền kinh tế, nâng cao năng lực tự chủ dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Mọi quy định chính sách lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.

Bên cạnh đó, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số sẽ là một động lực tăng trưởng mới, rất quan trọng và sẽ tiếp tục thành động lực chính trong tăng trưởng suốt thời gian tới. Nhiệm vụ này cũng được Chính phủ chỉ đạo hết sức sát sao và coi triển khai hiệu quả nhiệm vụ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số này là nhiệm vụ gắn với trách nhiệm của người đứng đầu mỗi cơ quan, bộ ngành, địa phương để hướng tới thực hiện các mục tiêu tăng trưởng.

Các bộ, ngành, địa phương cụ thể hóa các nhiệm vụ của 6 tháng cuối năm theo từng tháng, từng quý, xác định rõ cơ quan chủ trì, người chịu trách nhiệm và công khai kết quả thực hiện. Phát huy các cơ chế, chính sách mới ban hành với tinh thần "hành động, hành động và hành động, làm việc, làm việc và làm việc".

Hiện nay, việc xác định kết quả, giám sát việc thực hiện nhiệm vụ của các bộ, ngành, địa phương được làm một cách rất nghiêm túc và chặt chẽ, và có thể nói đây là KPI cho công chức, cho người lao động. Chính phủ xem xét minh bạch và công khai tất cả những nhiệm vụ đó cho xã hội, cho báo chí để tất cả mọi người, cả hệ thống chính trị cùng cố gắng, cùng tập trung thực hiện các giải pháp hiệu quả.

Tiền tệ linh hoạt, giữ ổn định lạm phát và tỷ giá

Tại họp báo, bổ sung một số nội dung liên quan đến chính sách tiền tệ cũng như công tác phối hợp giữa chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa. Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Thanh Hà cho biết trong bối cảnh kinh tế thế giới khó lường, căng thẳng địa chính trị và thương mại gia tăng, kết quả tăng trưởng 8,18% trong 6 tháng đầu năm là tích cực.

Về lạm phát, 7 tháng đầu năm, lạm phát đã được kiểm soát ở mức 4,39% so với cùng kỳ năm trước. Về mặt tiền tệ, lạm phát ở mức 4,19% và kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định.

Tuy nhiên, tăng trưởng trong 6 tháng đầu năm cũng chưa được như kỳ vọng. Như vậy 6 tháng cuối năm, áp lực rất lớn. Chúng ta còn 5 tháng nữa để hoàn thành chỉ tiêu tăng trưởng tối thiểu 10%. Cho nên kịch bản điều hành của Chính phủ được đề ra rất chi tiết.

Về chính sách tiền tệ, Ngân hàng Nhà nước đã thực hiện nhiều giải pháp, công cụ để cung ứng vốn cho nền kinh tế, trong khi đó vẫn phải đảm bảo mục tiêu ưu tiên là kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và giữ an toàn cho hệ thống các tổ chức tín dụng.

Thứ nhất về thanh khoản, hệ thống ngân hàng được coi là huyết mạch của nền kinh tế. Từ đầu năm đến nay cũng như các thời gian trước đây, Ngân hàng Nhà nước luôn đảm bảo thanh khoản thanh toán cho thị trường liên ngân hàng bằng các công cụ, biện pháp như thị trường mở hàng ngày, cung ứng vốn cho các tổ chức tín dụng với các kỳ hạn, khối lượng rất linh hoạt theo yêu cầu của thị trường.

Điều này hỗ trợ nguồn vốn ngắn hạn cho các tổ chức tín dụng nhằm ổn định thị trường tiền tệ và qua đó góp phần thực hiện mục tiêu chính sách tiền tệ. Ngoài ra, Ngân hàng Nhà nước đã thực hiện hoán đổi ngoại tệ sang đồng Việt Nam để hỗ trợ thanh khoản cho các tổ chức tín dụng, cho các ngân hàng thương mại trong một số thời điểm thanh khoản có nhu cầu và áp lực lớn.

Về lãi suất, Ngân hàng Nhà nước giữ nguyên lãi suất điều hành để điều chỉnh cho các tổ chức tín dụng tiếp cận vốn từ Ngân hàng Nhà nước với chi phí hợp lý. Kết quả là lãi suất trên thị trường liên ngân hàng tương đối ổn định và duy trì ở mức hợp lý, thanh khoản tốt.

Về tỉ giá, đây là một biến số rất quan trọng. Trên cơ sở quan hệ cung cầu về biến động xuất nhập khẩu, về đầu tư, về vay nợ, Ngân hàng Nhà nước đã điều hành tỉ giá linh hoạt và phù hợp với điều kiện thị trường, góp phần giảm thiểu các cú sốc bên ngoài và phối hợp đồng bộ các công cụ giải pháp khác như lãi suất trên thị trường liên ngân hàng hay thanh khoản của đồng Việt Nam nhằm ổn định thị trường ngoại tệ. Nhờ đó, thị trường ngoại tệ hoạt động thông suốt và tỉ giá cơ bản ổn định, ở mức ngang bằng mức cuối năm ngoái. Ngày hôm nay, Đồng Việt Nam có lên giá nhẹ, tức là tỉ giá có giảm so với cuối năm 2025.

So với đồng tiền của các nước trong khu vực và một số nước đồng tiền chính trên thế giới, đồng Việt Nam là một trong những đồng tiền ổn định nhất. Rõ ràng với tỉ giá ổn định như vậy, chúng ta đã hạn chế được mức thấp nhất yếu tố lạm phát nhập khẩu do tỉ giá. Các nhu cầu ngoại tệ hợp pháp của nền kinh tế đều được đáp ứng đầy đủ, kịp thời và thanh khoản ngoại tệ được đảm bảo.

Về tín dụng, đây là khía cạnh cũng rất quan trọng đối với nền kinh tế và với hệ thống ngân hàng. Ngân hàng Nhà nước tiếp tục thực hiện các giải pháp điều hành phù hợp với diễn biến kinh tế vĩ mô. Triển khai các giải pháp, chính sách như có các văn bản hướng dẫn, chỉ đạo các ngân hàng thương mại cấp tín dụng đối với các dự án lớn, đặc biệt là 18 dự án hạ tầng quy mô lớn, trọng điểm có tính chất lan tỏa, liên kết và thúc đẩy phát triển kinh tế vùng, kinh tế địa phương. Chúng tôi cũng đã điều chỉnh tỉ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn ở mức 30% đến 40%, tạo thêm dư địa cho việc cấp tín dụng không chỉ ngắn hạn mà trung dài hạn cho các dự án trọng điểm của đất nước hoặc của các địa phương.

Trước đó, Ngân hàng Nhà nước cũng đã cho phép các ngân hàng thương mại được không tính vào chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng hạng mục cho vay đối với nhà ở xã hội, bất động sản khu công nghiệp và khu chế xuất, tạo điều kiện để các ngân hàng cung ứng vốn, tăng thêm tín dụng cho các lĩnh vực ưu tiên và mang tính chất an sinh.

Về phối hợp giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ, chúng tôi đã phối hợp đồng bộ, kịp thời và nhịp nhàng. Cụ thể là tạo dư địa cân đối vốn cho các tổ chức tín dụng trong việc cấp tín dụng góp phần phát triển kinh tế. Mới đây, ngày 30/7 vừa qua, Ngân hàng Nhà nước đã điều chỉnh tỉ lệ tiền gửi Kho bạc Nhà nước từ 20% đến 50% để tạo thêm dư địa cho các ngân hàng thương mại trong cấp tín dụng và chính sách này áp dụng trong 2 năm, từ 1/8 năm nay cho đến hết ngày 31/7/2028.

Đồng thời, Ngân hàng Nhà nước đã họp và chỉ đạo, khuyến khích các ngân hàng thương mại, trong đó phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu của các ngân hàng thương mại nhà nước để chủ động bố trí nguồn vốn cho vay ưu đãi, giảm lãi suất ưu đãi với các chương trình tín dụng hướng đến doanh nghiệp nhỏ và vừa, hướng đến các lĩnh vực ưu tiên. Đến nay, các ngân hàng thương mại nhà nước (4 ngân hàng thương mại nhà nước) đã đăng ký số tiền 220.000 tỷ đồng để cho vay gói ưu đãi này. Ngân hàng Nhà nước đang khẩn trương xây dựng các hướng dẫn cụ thể, chi tiết để các ngân hàng có thể triển khai sớm trong một vài ngày tới.

Với các giải pháp đồng bộ như vậy, đến ngày 29/7 vừa qua, tổng dư nợ tín dụng đối với nền kinh tế đạt 20,15 triệu tỷ đồng và so với cuối năm ngoái tăng 8,38%. Cơ cấu tiếp tục tập trung vào các ngành, lĩnh vực ưu tiên và các ngành, lĩnh vực động lực của nền kinh tế theo đúng chủ trương của Chính phủ, chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

Trong thời gian tới, bối cảnh thế giới còn nhiều khó khăn, thách thức, áp lực và có những diễn biến khó lường, ảnh hưởng đến điều hành chính sách tiền tệ, chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác. Tuy nhiên, Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục bám sát diễn biến tình hình kinh tế thế giới cũng như trong nước để trong những tháng cuối năm điều hành chính sách tiền tệ một cách chủ động, linh hoạt và phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa và các chính sách kinh tế vĩ mô khác nhằm:

Thứ nhất, đảm bảo ổn định thanh khoản của hệ thống các tổ chức tín dụng. Thứ hai là ổn định thị trường ngoại tệ, góp phần kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững. Theo dõi tình hình tăng trưởng tín dụng và đặc biệt là triển khai các gói, chương trình tín dụng theo mục tiêu để có các giải pháp kịp thời.

Một vấn đề nữa liên quan đến thể chế, Ngân hàng Nhà nước đang trình các cấp có thẩm quyền hồ sơ dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước, Luật Các tổ chức tín dụng và Luật Phòng, chống rửa tiền. Trong đó có một số quy định mới nhằm kịp thời thể chế hóa các chủ trương của Đảng, tháo gỡ các vướng mắc pháp lý, khơi thông nguồn vốn để góp phần hỗ trợ thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số.