Bệ phóng ngân sách khổng lồ

Mục tiêu tối thượng của giới công nghệ Trung Quốc là phát triển thành công những robot hình người có khả năng đảm nhận các công việc nặng nhọc trong nhà máy.

Chỉ tính riêng năm 2025, Bắc Kinh đã công bố quỹ đầu tư chiến lược lên tới 100 tỷ bảng Anh, nhắm thẳng vào các mũi nhọn như điện toán lượng tử, năng lượng sạch và đặc biệt là robot.

Động cơ cốt lõi thúc đẩy cuộc cách mạng này chính là công nghệ học sâu (deep learning).

Thay vì được lập trình bằng các quy tắc cứng nhắc, robot hiện nay đang học cách điều hướng thế giới vật lý thông qua việc hấp thụ lượng dữ liệu khổng lồ, tương tự cách ChatGPT làm chủ ngôn ngữ để đạt được sự khéo léo như con người.

Sức nóng của cuộc đua thể hiện rõ qua con số 140 doanh nghiệp nội địa đang ráo riết chế tạo robot hình người, hoạt động trong một hệ sinh thái mà ranh giới giữa tư nhân và nhà nước gần như bị xóa nhòa.

Thành quả của họ đã được phô diễn ngoạn mục tại gala Tết Nguyên đán vừa qua. Chỉ trong một năm, từ những cỗ máy chỉ biết múa cổ vũ đồng bộ, thế hệ robot mới đã lột xác để thực hiện các động tác nhào lộn và parkour phức tạp trước hàng trăm triệu khán giả truyền hình.

Thông điệp được phát đi vô cùng đanh thép: Kỷ nguyên robot đang đến, và Trung Quốc sẽ là trung tâm chế tạo của thế giới.

Tham vọng thay thế lao động trong nhà máy

Sự bành trướng của công nghệ tự động hóa Trung Quốc đang tạo ra những tình huống trớ trêu ngay trong lòng các tập đoàn công nghiệp phương Tây.

Tại một nhà kho của Guchi Robotics, các kỹ sư từ General Motors (GM) của Mỹ đang tất bật thử nghiệm hệ thống máy lắp bánh xe tự động trước khi đóng gói chuyển sang Canada.

Bên trong hàng rào bảo vệ bằng thép, một thân xe tải GM được bao quanh bởi bốn cánh tay robot khổng lồ.

Nhiệm vụ của đội ngũ tối ưu hóa sản xuất từ GM rất rõ ràng: tìm kiếm mọi công nghệ có thể loại bỏ con người khỏi dây chuyền. Hệ thống của Guchi được lựa chọn thay thế cho đối thủ từ Đức nhờ khả năng cung cấp dây chuyền lắp ráp di động linh hoạt, giúp GM cắt giảm trực tiếp 12 công nhân tại một nhà máy.

Trung Quốc hiện đang chiếm hơn một nửa số lượng robot công nghiệp được lắp đặt mới trên toàn cầu mỗi năm. Theo đánh giá từ giới chuyên gia nội địa, lợi thế của họ không nằm ở chất xám kỹ sư, mà nằm ở chi phí, tốc độ và khả năng huy động nguồn nhân lực áp đảo.

Sự thay đổi này không chỉ đến từ sự chênh lệch chi phí mà còn xuất phát từ sự chuyển dịch cấu trúc xã hội. Ngay tại Trung Quốc, cái nôi của văn hóa công xưởng, thế hệ trẻ cũng đang quay lưng lại với sự nặng nhọc của môi trường nhà máy.

Khi ngay cả lực lượng lao động dồi dào nhất thế giới cũng từ chối công việc tay chân, việc sử dụng robot hình người trang bị AI không còn là lựa chọn, mà là con đường tất yếu duy nhất để duy trì cỗ máy sản xuất toàn cầu.