Người nông dân Quảng Trị thu 300 - 400 triệu đồng nhờ "trồng cây"

Người nông dân đổi cách làm trên đất rừng

Xã Tân Thành (tỉnh Quảng Trị) có gần 8.000 ha rừng và đất lâm nghiệp, chiếm hơn 88% diện tích tự nhiên. Trong đó, rừng trồng đạt gần 2.300 ha, phân bố ở hầu hết các thôn, tập trung nhiều tại thôn Sy, Thanh Long và Kiên Trinh.

Với người dân địa phương, rừng trồng không chỉ là cây trên đất đồi, mà là nguồn sinh kế đã thay đổi đời sống của nhiều gia đình. Trước đây, không ít hộ chủ yếu làm nương rẫy, thu nhập bấp bênh, phụ thuộc nhiều vào thời tiết và lao động thủ công. Khi được giao đất, giao rừng, người dân bắt đầu trồng keo, tràm để tạo nguồn thu dài hạn hơn.

Thôn Sy hiện được xem là vùng rừng trồng lớn của xã Tân Thành với hơn 1.000 ha. Theo Trưởng thôn Sy, nông dân bắt đầu trồng rừng từ đầu những năm 2000, sau khi nhiều hộ từ thôn Kiên Trinh ra định cư và được Nhà nước giao đất sản xuất. Ban đầu, quy mô trồng còn nhỏ, nhưng khi thấy cây keo, cây tràm phù hợp với đất đai, cho hiệu quả kinh tế rõ hơn so với nương rẫy, bà con từng bước mở rộng diện tích.

Đến nay, tại thôn Sy đã xuất hiện nhiều hộ có từ 10 - 15 ha rừng trồng, thu nhập bình quân mỗi năm khoảng 300 - 400 triệu đồng. Nguồn thu từ rừng giúp nhiều gia đình xây dựng nhà cửa khang trang, mua sắm phương tiện, vật dụng phục vụ sản xuất và sinh hoạt. Số hộ khó khăn trong thôn cũng giảm nhiều so với trước.

Gia đình anh Đinh Thanh Hưng là một trong những hộ tiêu biểu. Hiện anh có khoảng 15 ha rừng trồng, chủ yếu là keo và tràm, mang lại thu nhập bình quân khoảng 400 triệu đồng mỗi năm. Từ chỗ kinh tế gia đình khó khăn, rừng trồng đã trở thành nguồn thu chính, giúp gia đình ổn định cuộc sống.

Điểm mới trong cách làm của anh Hưng là không chỉ trồng rừng để khai thác ngắn hạn. Anh đang chuyển dần sang sử dụng cây cấy mô, kéo dài chu kỳ khai thác để phát triển rừng gỗ lớn. Cách làm này đòi hỏi người trồng rừng phải kiên trì hơn, chờ lâu hơn, nhưng đổi lại có cơ hội bán gỗ với giá trị cao hơn so với khai thác sớm.

Không chỉ trồng rừng, mà phải nâng giá trị rừng

Nếu giai đoạn đầu, cây keo, cây tràm giúp người dân Tân Thành thoát khỏi cảnh thu nhập bấp bênh, thì hiện nay bài toán đặt ra là làm sao nâng giá trị trên cùng diện tích rừng trồng. Việc khai thác sớm theo chu kỳ ngắn tuy giúp quay vòng vốn nhanh, nhưng giá trị gỗ chưa cao. Vì vậy, nhiều hộ bắt đầu quan tâm hơn đến giống cây, kỹ thuật chăm sóc và thời gian khai thác.

Theo chính quyền địa phương, xã Tân Thành đang vận động người dân chuyển từ trồng rừng chu kỳ ngắn sang phát triển rừng gỗ lớn, sử dụng cây giống chất lượng cao, trong đó có cây cấy mô. Cùng với đó, xã phối hợp với các đơn vị liên quan để cấp chứng chỉ rừng cho người dân, tạo điều kiện để sản phẩm lâm nghiệp đáp ứng yêu cầu thị trường tốt hơn.

Một hướng đi khác đang được khuyến khích là phát triển kinh tế dưới tán rừng. Thay vì chỉ chờ đến kỳ khai thác gỗ, người dân có thể tận dụng không gian rừng để chăn nuôi gia súc, nuôi ong lấy mật, trồng cây dược liệu hoặc một số cây phù hợp dưới tán. Cách làm này giúp tạo thêm nguồn thu trong thời gian rừng sinh trưởng, giảm áp lực phải khai thác sớm.

Để mô hình phát triển bền vững, công tác bảo vệ rừng và phòng cháy chữa cháy rừng cũng được địa phương chú trọng. Với diện tích rừng và đất lâm nghiệp lớn, nếu chỉ tập trung vào khai thác kinh tế mà thiếu bảo vệ, rủi ro về môi trường, nguồn nước và thiên tai có thể ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân.

Từ câu chuyện ở thôn Sy, có thể thấy rừng trồng đang trở thành điểm tựa sinh kế của nhiều nông dân Tân Thành. Tuy nhiên, hướng đi mới không còn dừng ở việc trồng nhiều hơn, khai thác nhanh hơn, mà là trồng rừng chất lượng hơn, khai thác có giá trị hơn và tạo thêm nguồn thu dưới tán rừng. Khi người dân biết giữ rừng lâu hơn để bán được giá cao hơn, kinh tế rừng sẽ có thêm cơ hội phát triển bền vững trên vùng đất lâm nghiệp của địa phương.